Фатализм (лот. fatalis – тақдирига оид, муқаррар) – ҳар бир ҳодиса ҳамда инсоннинг барча хатти-ҳаракатларини такдирга боғлиқ, деб қаровчи дунёқараш. Фалсафа тарихида фатализмни ирода эркинлиги қандай ҳал қилинганига қараб икки асосий турга ажратиш мумкин: мифологик фатализм – иродани ақлдан ташқарида, “қоронғи тақдир” деб қарайди; теологик фатализм – тақдир Худо қудратига боғлиқ, инсон туғилишидан олдин унинг ким бўлиши, унинг ҳаётида нималар бўлиши пешанасига ёзиб қўйилган, деб ҳисоблайди. Бу назария калом фалсафасининг энг муҳим ақидаларидан ҳисобланади. Рационалистик фатализм (механистик детерминизм билан қўшилувчи) тасодифни ва инсон иродасини азалий тақдирнинг зарур шарти, деб талқин этади. Унинг намояндалари (пифагорчилар, Демокрит, Ницше ва бошқалар) доиравий айланишнинг муайян босқичида воқеа-ҳодисаларнинг муқаррар равишда такрорланишини таъкидлайди.