Тилимизда, асосан, “шифохонада ишловчи, ўрта тиббий маълумотга эга бўлган ходима, тиббий ҳамшира” маъносини англатган ҳамшира сўзининг туб маъноси тожик тилидаги “бирга” маъносини англатувчи “ҳам” олд қўшимчасига “сут” маъносини билдирган шир отининг қўшилишидан ҳосил бўлган. Шу асослардан келиб чиқиб, ҳамшира сўзи “Ўзбек тилининг этимологик луғати”да “бир онани эмган опа-сингиллар” деган мазмунни англатади, деб изоҳланган. Кейинги даврларда бу сўз “сингил” маъносини ифодалаган.

Жанубий вилоятларимиз шеваларида ширхўра деган сўз кўп ишлатилади. Бу сўз ҳам худди ҳамшира каби “бир онани эмган” маъносини англатади. Лекин бу сўз фақат аёлларгагина эмас, эркакларга нисбатан ҳам ишлатилади.  Туркий тилдаги кўкалдош сўзи шу маънони ифодалаган. Кўкалдош – кўкалтош сўзи илдизидаги – кўк сўзи “уруғ, қавм, шажара” маъносини англатади.

Эшқобил ШУКУР

“Бобосўз изидан” китобидан.