Бобораҳим Машрабнинг “Ўртар” радифли ғазалини билмаган одам бўлмаса керак. Бу ғазалнинг қўшиғини хиргойи қилмаган киши ҳам бизда топилиши даргумон. 

Агар ошиқлиғим айтсам, куйиб жону жаҳон ўртар,

Бу ишқ сиррин баён қилсам, тақи ул хонумон ўртар.

Гап шундаки, шоир ғазалда ўртар сўзини шу қадар маҳорат билан ишлатганки, ҳар бир байтда бу сўз туб илдизи билан тўлиқ намоён бўлган.

Қадимги тилимизда ўрт сўзи “ёнғин” маъносини англатган. Ўртар сўзи ҳам шундан келиб чиққан. Ҳозирги пайтда ҳам қўлланадиган кўнглим ўртанди ибораси асли “кўнглим ёнғин ичида қолди” мазмунида бўлган.

Маҳмуд Кошғарийда “ол отуң ӧртӓдi” деган гап “у ўтин ёқди” маъносини ифодалаб келган.

Алишер Навоийнинг “Кўзида сув валекин жонида ўрт” деган мисрасидаги ўрт сўзи ўт, олов маъносини англатади. Бу мисрага бир эътибор қилиб қаранг-а, қандай теран, қандай қайғули! Бор йўғи бешта сўзга қанча изтироб, қанча кечинмалар жойланган.

Эшқобил ШУКУР