Турмуш даражаси – мамлакат аҳолиси, ижтимоий гуруҳлар, оилалар, инсоннинг моддий, маънавий ва ижтимоий эҳтиёжларини қондириш даражаси (меъёри)ни тавсифловчи тушунча. Турмуш даражаси кишилар эҳтиёжининг таркиби ва ривожланиши билан боғлиқ. Шу билан бирга, уларни қаноатлантириш учун фойдаланиладиган турмуш неъматлари ва хизматлар миқдори ҳамда сифати билан ҳам алоқадор бўлиб, у жамиятнинг иқтисодий, ижтимоий ва сиёсий тузилиши билан белгиланади. Турмуш даражаси фақат жорий ишлаб чиқариш билангина эмас, балки миллий бойлик ва кишиларнинг шахсий (хусусий) тўплаган мулки миқдори билан ҳам боғлиқ. Унга ижтимоий-тарихий, табиий иқлим, миллий, этник шароитлар ва омиллар ўз таъсирини ўтказади. Турмуш даражаси миқдор ва сифат кўрсаткичлари тизимида ифодаланади: истеъмол этилаётган моддий неъматлар ва хизматлар умумий ҳажми, аҳолининг реал даромади, озиқ-овқат маҳсулотлари ва хизматлар итеъмоли миқдори, пул даромадлари миқдори, меҳнат шароити ва тавсифи, иш ва бўш вақтнинг давомийлиги, турар-жой шароити ва қиймати, маиший хизмат, ижтимоий хизматлар (соғлиқни сақлаш, маданий, алоқа, транспорт ва ҳоказо) билан ифодаланади. Аҳоли турмуш даражасини тавсифлашда кишилар эҳтиёж ларини қондиришнинг белгиланган даражаси катта аҳамиятга эга. У оқилона истеъмол меъёрлари билан моддий ва маънавий неъматларни амалдаги истеъмол кўрсаткичларини таққослаш йўли билан ўлчанади, бунда ишлаб чиқариш ва хизмат кўрсатишда эришилган миқёс, табиий иқлим шароити, ёш, оила таркиби, муайян маҳсулотлар, неъматлар, хизматлар шаклидан фойдаланишнинг илмий асосланган меъёрлари ҳисобга олинади. Турмуш даражаси тушунчасидан социологияда ҳаёт сифати, ҳаёт услуби, ҳаёт тарзи ва бошқа билан қиёсий фойдаланилади.