Маънавий тубанлик – шахснинг тарбиясидаги нуқсон ва иллатларни, маънавий жиҳатдан тарбияланмаганини намоён этувчи салбий хусусиятлар мажмуи. Маънавий тубанлик тушунчаси – инсонларнинг ахлоқий фазилатига қарама-қарши, тескари бўлган хусусиятларни ифодалайди, умуминсоний хулқ-атвор меъёрларидан оғиш натижасида келиб чиқадиган нохуш жиҳатларни билдиради. Ўз манфаати, жони ва танининг роҳатини кўзлаб, «ўзим бўлай»чилик кайфияти билан ошкора ва махфий равишда йўл қўйиладиган ғайриинсоний хатти-ҳаракат, қилиқ, бадкирдорлик – ҳаром-хариш ишлар, фаҳш, нафсхўрлик, бахиллик, қитмирлик, таъмагирлик ва порахўрлик, манманлик ва шуҳратпарастлик, хиёнат ва олчоқлик – маънавий тубанлик иллатларининг турли хил кўринишларидир. Энг ёмони, бутун инсоният нафрат билан қарайдиган Ватанга хиёнат қилишдек бадбин иш ҳам маънавий жиҳатдан тубан шахсларга хосдир. Ўз қадрини билмаган шахс учун, Ватани, халқи, она юрти ва ҳаётнинг қадри бўлмайди. Бундай нусхалар ҳар қандай разиллик, ҳаром-хариш ишдан қайтмайди. Азалдан муқаддас китобларимизда ҳам, халқимиз орасида ҳам бундай инсонийликка мутлақо зид бўлган жирканч одат ва иллат қаттиқ қоралаб келинади.