Миланни қамал қилган ўзбеклар

6-cентабр куни Республика Маънавият ва маърифат маркази ҳамда Миллий гвардия муассислигида чоп этилган «Мен ҳам ҳарбий бўламан» китоби тақдимоти бўлиб ўтди. Ойина.уз ушбу китобда келтирилган қизиқарли мақолаларни эълон қилиб боради. 

Германиянинг қудратли императори Фридрих I Барбаросса 1158 йилда Ломбардияга юриш бошлайди. Император ушбу уруш учун катта қўшин тўплайди. Унинг лашкари таркибида 600 нафар хоразмлик камончилар ҳам бор эди.

Маълумки, Буюк Ипак йўли тармоқлари Марказий Осиёда туташади. Бу йўл орқали аждодларимиз Хитойдан то Европагача бўлган ўлкаларда савдо-сотиқ ишларини амалга оширган. Марказий Осиёдан, хусусан Хоразмдан Хазар ва Булғорга, ундан Марказий Европагача бўлган савдо йўлида, айниқса хоразмлик савдогарларнинг ўрни катта бўлган. Хоразмликлар Хазария ва Волга Булғориясида ўзларининг савдо колонияларини барпо этган.

IХ аср охиридан бу музофотлардаги туркий қабилалар Марказий Европа, хусусан, Венгрия ҳудудларига кўчиб ўта бошлайди. Бу жараёнда хоразмликлар ҳам қатнашган ва Европа томон миграция амалга оширган. Ғарбга кўчиб борган хоразмликлар рус манбаларида «хвалис», Византия манбаларида «Coyάλns» (куализ), немис манбаларида эса «колзен» деб аталган.

Венгрия антропологи Кисели Иштван (Kiszely Istvan) ўзининг «Венгрия халқи тарихи» асарида Ўрта асрлардаги венгер манбаларида ушбу халқ номи тилга олинганини ёзган.

Шунингдек, Рим папаси ҳужжатларида ҳам ватани Орол денгизининг жанубидаги Хоразм эканлигини таъкидланган «szaracenek» (Саратсинлар) ёхуд кализлар (венгер манбаларида хоразмликлар «колизлар» дея келтирилади), деб номланган этник гуруҳ қайд этилган.