1993-yili bir oylik madaniy almashuv dasturi bo‘yicha Turkiyaning Istanbul shahrida bo‘ldik. Mehmonxonamiz shaharning Lavand degan dongdor dahasida joylashgan. Har hafta boy xonadonlarning to‘yi bo‘ladi. Sunnat to‘yida yigirma-o‘ttiz mehmon qatnashadi. To‘ybola posho (general) formasida, yelkasi osha tasma bog‘langan. Mehmonlar keladi-da tasmaga medal taqib qo‘yadi. Birinchi safar qiziqib so‘raymiz. Tushuntirishadi – medal sof tilladan yasalgan, maxsus do‘kondan sotib olingan. Yig‘ilgan medallar (bir kilocha tilla) bankka qo‘yilar, to‘ybola voyaga yetguncha ko‘payib turar ekan. Katta bo‘lgach, universitetda o‘qish, tadbirkorlik qilishga sarflarkan. Nikoh to‘yi ham shunday: mehmonlar qirq-ellik chog‘li, devorga gulchambar osilgan, qarindosh-urug‘, do‘st-yor unga medal taqadi. Yig‘ilgan salmoqligina oltinni kelin-kuyov mustaqil hayotni yo‘lga qo‘yishga ishlatadi.

Qizig‘i, boy xonadonlarning to‘yida ham dasturxonga faqat meva-cheva, sharbat, pishiriq tortiladi, issiq ovqat qo‘yilmaydi. Mehmonlar qo‘llarini bir-birlarining yelkasiga tashlab, vatanparvarlik ruhida qo‘shiq kuylashadi. Artist – restoranning shtatdagi qo‘shiqchisi, qistir-qistir, varang musiqa, raqs-paqs yo‘q.

Turk qardoshlar topganini farzandlarining kelajagiga sarflaydi, biz esa isrofga, dabdabaga...

Abdulla A’ZAM