Boborahim Mashrabning “O‘rtar” radifli g‘azalini bilmagan odam bo‘lmasa kerak. Bu g‘azalning qo‘shig‘ini xirgoyi qilmagan kishi ham bizda topilishi dargumon. 

Agar oshiqlig‘im aytsam, kuyib jon-u jahon o‘rtar,

Bu ishq sirrin bayon qilsam, taqi ul xonumon o‘rtar.

Gap shundaki, shoir g‘azalda o‘rtar so‘zini shu qadar mahorat bilan ishlatganki, har bir baytda bu so‘z tub ildizi bilan to‘liq namoyon bo‘lgan.

Qadimgi tilimizda o‘rt so‘zi “yong‘in” ma’nosini anglatgan. O‘rtar so‘zi ham shundan kelib chiqqan. Hozirgi paytda ham qo‘llanadigan ko‘nglim o‘rtandi iborasi asli “ko‘nglim yong‘in ichida qoldi” mazmunida bo‘lgan.

Mahmud Koshg‘ariyda “ol otun ӧrtӓdi” degan gap “u o‘tin yoqdi” ma’nosini ifodalab kelgan.

Alisher Navoiyning “Ko‘zida suv valekin jonida o‘rt” degan misrasidagi o‘rt so‘zi o‘t, olov ma’nosini anglatadi. Bu misraga bir e’tibor qilib qarang-a, qanday teran, qanday qayg‘uli! Bor yo‘g‘i beshta so‘zga qancha iztirob, qancha kechinmalar joylangan.

Eshqobil SHUKUR