Bugungi tilimizda kimsan soʻzi ikki xil maʼnoda: birinchisi “Oʻzing kimsan?” deb soʻrash maʼnosida, ikkinchisi kishining ismi maʼnosida ishlatiladi. Bu soʻzni ism maʼnosida ishlatganimizda ham asosan soʻrash mazmunidagi “Kimsan?” maʼnosida tushunamiz.

Nahotki ajdodlarimiz chaqaloqqa “Sen oʻzi kimsan?” deganday Kimsan degan ism qoʻyishgan boʻlsa deya ajablanamiz. Oʻtmishda ham, hozir ham “Kimsan” ismi xalqimiz orasida mavjud. Biroq bu soʻzning kishi ismi sifatida qoʻllanishiga, ehtimol, boshqa narsa sabab boʻlgandir? Soʻrab-soʻrab Makkani topishibdi deganlariday Kimsanning kimligini “Navoiy asarlari lugʻati”dan aniqladik. Unda izohlanishicha, kimsan (kimson) – oltinga oʻxshash sariq yaltiroq modda (bronza), uni maydalab narsalarga oltin tusli boʻyoq berish uchun ishlatishgan ekan.

Tilimiz tarixida kimsanligʻ (kimsonligʻ) degan soʻz ham ishlatilib, u kimsan (bronza) bilan hallangan, yaltiroq maʼnosini bildirgan.

Demak, Kimsanboy shunchaki “Kimsan?” emas, u oltin boʻlmaganda ham, oltinga oʻxshash sariq yaltiroq modda.

Lazar Budagov lugʻatida kimsan soʻzi arab yozuvida kimson deb koʻrsatilib, kimsen, kimsend shakllarida berilib, u chigʻatoycha boʻlib, oltin rangli teri, shishani boʻyaydigan oltin rangli boʻyoq deb izohlangan.

Eshqobil SHUKUR