Zahiriddin Muhammad Boburning harbiy faoliyatiga doir yetti fakt


Saqlash
15:02 / 13.02.2024 0 1251

1. Zahiriddin Muhammad Boburning harbiy salohiyati bolaligidan yuqori boʻlgan. U saroyda jang sanʼatining murakkab sir-asrorlarini Boboquli, Shayx Mazidbek, Bobo Alibek kabi ustozlaridan oʻrgangan.

 

2. Ulugʻ sarkarda 1499-yili Ahmad Tanbal bilan jangga kirish oldidan tasarrufidagi qoʻshinining tartibini besh qismga muvofiq tuzgan: Hirovul(orqa qism), barongʻor(oʻng qanot), javongʻor(soʻl qanot), gʻul(xon huzurida turuvchi maxsus harbiy qism), chagʻdavul(qoʻshinning ort qismi). Natijada, Ahmad Tanbal janggohni tashlab ketishga majbur boʻlgan. 

 

3. Bobur Hindistonni zabt etish vaqtida jangchilarning safda qatʼiy tartib-intizomga amal qilishiga eʼtibor bergan. Urushlarda “toʻlgʻama” usulini mohirlik bilan ishlatgan. Panipat, Kanva va Gagra janglarida Bobur qatʼiy intizom, toʻgʻri taktika va strategiyani qoʻllagani uchun gʻalaba qozongan.

 

4. Toʻlgʻama – jang chogʻida dushman kuchlari qanotidan aylanib oʻtish, yon va orqa tomondan zarba berish usuli hisoblanadi. Bobur toʻlgʻamaga tayinlangan askar qoʻshinining oʻng qanot (barongʻori) va chap qanot (javongʻori) uchidan joy olganlariga tajribali, sodiq hamda matonatli beklarni sardor etib saylashga ahamiyat bergan.

 

5. Ikkinchi jahon urushida Boburning jang qilish taktikasi, jumladan, toʻlgʻama usulidan Stalingrad ostonasidagi qonli urushlarda foydalanilib, Germaniyaning eng ilgʻor – 6-dala armiyasi yakson etilgan. Bu haqda ikkinchi jahon urushining sobiq qoʻmondonlari oʻz memuarlarida yozib qoldirgan. 

 

6. Bobur son jihatdan katta boʻlmagan qoʻshinini zamonaviy qurol-yarogʻ bilan qurollantirish masalasiga favqulodda eʼtibor qaratgan. U Hindistonga Kichik Osiyodan toʻp quyuvchi ustalarni taklif etib, ilk bor zambarak quyish texnologiyasini olib kirgan. Afgʻoniston, Pokiston, Bangladesh, Hindiston, Movarounnahr, Dashti Qipchoqda yevropacha kichik toʻp, zambarak, ulkan hajmli toʻp, tufang, miltiqdan foydalanishning keng yoyilishi bevosita Bobur bilan bogʻliqdir.

 

7. Hindiston harbiy-dengiz floti Zahiriddin Muhammad Bobur davrida takomillashdi. XVI asrgacha ushbu yurtda asosan Hind, Sind va Jamna singari daryolardan kechib oʻtishga moʻljallangan kichik hajmli qayiqlar tayyorlangan. Bobur tashabbusi bilan harbiy urushlar uchun “Gunjoyish”, “Oroyish”, “Farmoyish” nomli katta kemalar yasalgan. Bu esa oʻz navbatida janglarda yangi qoʻshin turining paydo boʻlishiga turtki bergan. 

 

Shahnoza TOJIDDINOVA tayyorladi.

Izoh yo‘q

Izoh qoldirish

So‘nggi qo‘yilgan

Barchasi

Qatra

15:06 / 20.06.2024 0 54
Tilni qanday saqlab qolamiz?

Bilasizmi?

12:06 / 13.06.2024 0 302
Nemislar qanday qilib sanitar tozalikka o‘rgatilgan?

Qatra

17:06 / 11.06.2024 0 466
Oriyat

Qatra

10:06 / 11.06.2024 0 898
O‘g‘lim katta ishda ishlaydi…

Qatra

14:06 / 10.06.2024 0 694
XXI asrning qalampir maqoli



Ko‘p o‘qilgan

Barchasi

Qatra

20:12 / 07.12.2021 143 208220
Oppoq qog‘oz va qora dog‘

Hikmat

20:12 / 02.12.2021 88 98054
Eshikka osilgan taxtacha

Qomus

11:12 / 29.12.2021 4 23903
Kompetentlik

Qomus

17:08 / 04.08.2023 4 23518
Milliy urf-odatlar

Qomus

10:12 / 28.12.2021 9 17596
Manqurt(lik)

Qomus

15:07 / 28.07.2023 5 16800
Mehmon. Mehmondorchilik odobi. Mehmondo‘stlik

Qomus

12:04 / 17.04.2023 1 15577
Xarakter

Qomus

10:09 / 26.09.2023 3 13869
Ommaviy madaniyat

//