Gʻayrioddiylik (arabcha gʻayr – boshqa, oʻzga; oddiy – har vaqtdagidek) – tabiat va jamiyat hodisalarini inson ongida aks etishi (gnoseologik) jarayonlarining turli xususiyat va bosqichlarini ifodalaydigan falsafiy kategoriya. Gʻayriaxloqiylik tabiat va jamiyat voqea-hodisalarining hali ilmiy tajribada oʻrganilmagan tomonlarini ifodalaydi. Masalan, hali fanda toʻliq oʻrganilmagan elektromagnit maydon xossalari, Yer sharining ayrim nuqtalarida ayrim vaqtlarda magnit maydoni kuchining (odatdagiga nisbatan koʻproq) oshib ketishi hollari, quyoshda sodir boʻlayotgan magnit boʻronlari natijasida vujudga keladigan iqlim, radiatsiya sharoitlarining kutilmaganda oʻzgarish holatlari gʻayrioddiy voqeliklar jumlasiga kiradi. Gʻayriaxloqiylik jamiyat taraqqiyotida ham (determinizm va ehtimollik qonuniyatlari) uchraydi. Masalan, sinergetika taʼlimotiga binoan, tabiat va jamiyat taraqqiyoti uzluksiz yangilanib turish jarayonidan iboratdir. Bu jarayon doim oldindan rejalashtirish, koʻra bilish mumkin boʻlgan natijalar bilan tugamay, balki koʻzlangan maqsadlardan uzoq, kutilmagan, gʻayrioddiy oqibatlarga olib kelishi mumkin. Masalan, texnogen va antropogen muammolar voqelikning gʻayrioddiy ifodasidir.

Gʻayriaxloqiylik inson uchun tabiiy boʻlib, yaʼni anglab olingan bilimlar mantiqiga mos kelmaydi. Shuning uchun gʻayriaxloqiylik boʻlib tuyulgan voqea-hodisa tabiat va jamiyatda sodir boʻlsada, ularni baʼzan “gʻayritabiiy voqelik”, “gʻayritabiiy qobiliyat”, “gʻayritabiiy kuch” va hokazo sifatida ham talqin etiladi. Masalan, Nostradamus, Volf Messing, Vanga va boshqaning tabiiy qobiliyatini insonlar uchun odat boʻlib qolgan faqat bugungi bilimlar tajribasi va xulosalari yordamida tushuntirib boʻlmaydi. Biz uchun hozircha “gʻayrioddiy” hisoblanadigan voqea-hodisaga toʻliq baho berish uchun inson fiziologiyasi, psixologiyasi, intuitiv bilish imkoniyatlari sohasidagi bilimlarimizni yanada chuqurlashtirish talab etiladi.