Emotsiya


Saqlash
18:12 / 13.12.2023 0 1231

Emotsiya (lotincha emovco – hayajonlantiraman, iztiroblayman) – maʼnaviy-ruhiy hodisa, shaxsning muayyan voqelikka nisbatan oʻz munosabatini his qilishidan kelib chiqadigan, uning ehtiyoji va qiziqishi, narsa va hodisalar bilan bogʻliq boʻlgan turli daraja, mazmun va shakldagi yoqimli hamda yoqimsiz kechinmalarining majmuasi. Emotsiya atamasi hissiyot tushunchasi bilan bir maʼnoda ishlatiladi. Lekin “hissiyot” bilan “Emotsiya” tushunchasini aynan bir hisoblash mumkin emas. Belgilari, xususan, yaqqol namoyon boʻladigan hissiyotlarni ichdan kechirishdan iborat ruhiy jarayon vujudga kelishining aniq shaklinigina emotsiya deb atash toʻgʻri boʻladi. Biroq vatanparvarlik, javobgarlik, vijdon azobi, masʼuliyat, burch, onaning bolaga nisbatan mehr-muhabbati hislarini emotsiya deb atash mumkin emas. Shuningdek, ularni keskin chegaralash ham baʼzi bir kamchiliklarga olib keladi. Emotsiya inson psixikasining oʻziga xos sohasi boʻlib, shaxs faoliyatining ayrim jihati sifatida harakatdagi va oʻz miyasida tevarak atrofdagi olamni aks ettirayotgan odam tomonidan turli tarzda ichdan kechiriladi. Emotsiya borliqda sodir boʻlayotgan hodisa va narsalardan shaxs uchun ahamiyatli jihatlari haqida darak beruvchi signallar tizimi hisoblanadi. Uning xuddi shu signal funksiyasi psixologiyada emotsiya ning impressiv tomoni deyiladi (lotincha – taassurot). Emotsiya va u kechishining turli shakllari faqat signal funksiyasini emas, balki boshqaruvchilik funksiyasini ham bajaradi. Moslashish davridagi ixtiyorsiz va ongli harakatlar psixologiyada emotsional holatlarning ekspressiv tomoni deb ataladi (lotincha expressio – ifodalash). Shaxs emotsional sohasining tarkibiy qismlari: emotsional tus (ton), emotsional holatlar (aktiv, passiv, astenik, stenik), affekt, stress, kayfiyat.

 

Emotsional holatlar hissiy kechinmalarning odatdagi va oʻziga xos shaklidan iboratdir. Inson faoliyatining qaysi bir turi yoki qaysi bir sohasi hislardan qaysi birining ustuvor, yuksak his ekaniga qarab muayyan turkumlarga ajratiladi:

1) mehnat faoliyatida kechiriladigan hislar, yaʼni praksik hislar (yunoncha praxis – ish, faoliyat, yumush);

2) intellektual hislar (lotincha intellectus – tushunish, aql);

3) axloqiy hislar (lotincha moralis – axloqiy);

4) estetik hislar (yunoncha aistesis – hissiy idrok). F.Akromova

Izoh yo‘q

Izoh qoldirish

So‘nggi qo‘yilgan

Barchasi

Qatra

15:06 / 20.06.2024 0 126
Tilni qanday saqlab qolamiz?

Bilasizmi?

12:06 / 13.06.2024 0 354
Nemislar qanday qilib sanitar tozalikka o‘rgatilgan?

Qatra

17:06 / 11.06.2024 0 523
Oriyat

Qatra

10:06 / 11.06.2024 0 1001
O‘g‘lim katta ishda ishlaydi…

Qatra

14:06 / 10.06.2024 0 726
XXI asrning qalampir maqoli



Ko‘p o‘qilgan

Barchasi

Qatra

20:12 / 07.12.2021 143 208332
Oppoq qog‘oz va qora dog‘

Hikmat

20:12 / 02.12.2021 88 98162
Eshikka osilgan taxtacha

Qomus

11:12 / 29.12.2021 4 23991
Kompetentlik

Qomus

17:08 / 04.08.2023 4 23620
Milliy urf-odatlar

Qomus

10:12 / 28.12.2021 9 17641
Manqurt(lik)

Qomus

15:07 / 28.07.2023 5 16852
Mehmon. Mehmondorchilik odobi. Mehmondo‘stlik

Qomus

12:04 / 17.04.2023 1 15695
Xarakter

Qomus

10:09 / 26.09.2023 3 13953
Ommaviy madaniyat

//