Ko‘rolmaslik


Saqlash
21:07 / 04.07.2023 0 1372

Ko‘rolmaslik – o‘zgalarning muvaffaqiyati, yaxshi yashashidan kuyinish, ularga hasad va g‘araz bilan qarashni ifoda etadigan tushuncha. Xalqimizda bunday insonlar haqida “Bor bo‘lsang – ko‘rolmaydi, yo‘q bo‘lsang – berolmaydi”, “Ko‘rganning ko‘zi to‘q, ko‘rolmasning oromi yo‘q” kabi maqollar bor. Ko‘rolmaslik so‘zining jonli tilda hamda badiiy asarlarda ko‘p qo‘llanadigan ma’nodoshi hasaddir. Hasad va hasadgo‘ylik diniy didaktik asarlarda eng yomon xulqlardan biri sifatida ta’riflanadi. Hadislarda “Hasad qiluvchilar, so‘z yurituvchilar, g‘aybdan xabar berguvchilar mendan, men ham ulardan emasman”, “Mo‘min havas qilur, munofiq esa hasad qilur”, deyiladi. Hasad, ko‘rolmaslik – munofiq odamlarga xos bo‘lib, inson tabiatida chuqur ildiz otadigan badbin hodisa. Shuni nazarda tutib Husayn Voiz Koshifiy “Hasad balosi ulkan fasodlar paydo qilur. Chunki hasad bag‘oyat jirkanch xislatdir”, deydi. Qadimgi yunon faylasufi Arastu “Dunyoda hammadan ko‘ra hasadgo‘yning yuki og‘irdir, chunki u bechora atrofidagi barcha odamlarning qayg‘usini o‘z ustiga yuklab yuradi”, deb aytadi. Alisher Navoiy hasadni kasallik, hasadgo‘yni esa dardi bedavo bemor deb biladi: “Hasud bemor, balki muhlik marazg‘a giriftor”. Hasadgo‘y odam hamkasblarining muvaffaqiyati ortgani sari, ularga havaslanib izlanish, intilish o‘rniga ko‘rolmaganidan yomonlik qilishni, zarar yetkazishni o‘ylaydi. Nima qilib bo‘lsa ham ularning nomini bulg‘ashga, g‘iybat, bo‘hton, fitna-fasod bilan badnom etishga harakat qiladi. Abdulla Avloniy “Hasad axloqi zamimalarning (yaramas xulqlarning) eng zararligidur” deb, unga quyidagicha ta’rif beradi: “Hasad deb bir odamga janobi Haq tarafidan berilgan ne’mat va davlatning zavolini tilamakni aytilur. Gʻiybat, bo‘hton, suizan (haqorat) kabi yomon xulqlar hasaddan tug‘ilur”. Demak, hasad, ko‘rolmaslik inson ma’naviyatini tubanlashtiruvchi, uni jamiyatdan ajratuvchi, ruhiy va jismoniy xastalikka boshlovchi illatdir.

Izoh yo‘q

Izoh qoldirish

So‘nggi qo‘yilgan

Barchasi

Bilasizmi?

17:03 / 12.03.2025 0 1311
Turkistondagi qadimiy ayollar bayrami

Bilasizmi?

10:03 / 03.03.2025 0 259
“Qozondi” fe’lidagi “qozon” haqida

Bilasizmi?

10:03 / 03.03.2025 0 273
Marjumakdan shoʻrva qilib boʻladimi?

Bilasizmi?

15:02 / 28.02.2025 0 206
Maymunjon, parmanchak va boldirgʻon

Bilasizmi?

14:02 / 28.02.2025 0 221
Xoʻjayin boʻlolmagan xoʻjagʻat



Ko‘p o‘qilgan

Barchasi

Qatra

01:12 / 08.12.2021 143 223256
Oppoq qog‘oz va qora dog‘

Hikmat

01:12 / 03.12.2021 88 106808
Eshikka osilgan taxtacha

Qomus

22:08 / 04.08.2023 4 49736
Milliy urf-odatlar

Qomus

17:04 / 17.04.2023 1 37205
Xarakter

Qomus

17:09 / 18.09.2023 0 35611
Nutq. Nutq madaniyati. Nutq odobi

Qomus

16:12 / 29.12.2021 4 29680
Kompetentlik

Qomus

17:05 / 03.05.2023 1 28630
Alpomish

Qomus

20:07 / 28.07.2023 5 28609
Mehmon. Mehmondorchilik odobi. Mehmondo‘stlik

//