Kalom (arabcha nutq, jumla, gap, so‘z) – islomda muayyan mantiqiy dalillarga tayanib, diniy ta’limotni asoslashga harakat qiladigan nazariy ilohiyot. Kalom turli diniy-siyosiy guruhlar (xorijiylar, qadariylar, jabriylar va hokazolar) paydo bo‘lishi bilan bog‘liq bahslar jarayonida vujudga kelgan va taraqqiy etgan. "Haq" islom yo‘li tizimi X asrga kelib ishlab chiqiladi va buni Imom Ash’ariy (873– 935) va Imom Moturidiy (870–944) amalga oshiradilar. Shundan so‘ng kalom ana shu buyuk zot asos solgan ikki maktabni anglatadigan atamaga aylanadi. Ash’ariya kalomi asosan shofe’iylar orasida tarqalgan bo‘lsa, moturidiya kalomi hanafiya mazhabi keng qo‘llab-quvvatladi, xususan, Movarounnahr musulmonlarining asosiy aqidasiga aylanadi.