Deizm (lotincha deus – xudo) – ma’rifatchilik davrida vujudga kelgan diniy-falsafiy ta’limot. Asoschisi – lord Cherber. Unga ko‘ra, Xudo olamni yaratib, unda ishtirok etmaydi va voqea-hodisalarning qonuniy jarayoniga aralashmaydi. Deizm inson va Xudo o‘rtasidagi doimiy aloqa mavjudligi haqidagi tasavvurga asoslangan deizm, Xudoni tabiat bilan aynanlashtiruvchi panteizm va Xudoning mavjudligini inkor qiluvchi ateizmga (dahriylik) qarama-qarshi turadi. Deizm tabiatni yoki aqlni cheklash g‘oyasini ilgari suradi. Deistlar ta’limotiga ko‘ra, din hamma odamlar uchun umumiydir. Bu g‘oya lord Cherberning “Haqiqat haqida traktat” asarida o‘z ifodasini topgan. Deizm ta’limotini turli falsafiy yo‘nalishlar vakillari yoqlab chiqqan. XVII asrning birinchi yarmi deizmning eng gullab-yashnagan davri hisoblanadi. Xususan, xristianlikni faqat axloqiy ta’limot sifatida e’tirof etgan ingliz olimlari J.Toland, A.Kolliz, M.Tindal, A.Sheftsberi, G.Bolingbrok; amerikalik olimlar T.Jefferson, B.Franklin, I.Allenlar deist bo‘lgan. Fransiyada Deizm g‘oyalarini Volter, Russo kabi faylasuflar yoqlab chiqqan. Germaniyada deizm falsafiy rasionalizm negizida rivoj topadi (Leybnis, Lessing). Deizm g‘oyalari Kantning “Din faqat aql doirasida” asarida ilgari surilgan. Hozirgi zamon falsafasida deizm jiddiy ahamiyatga ega emas.