Aholining ruhi va kayfiyati – jamiyatning umumiy iroda va intilishini ifoda etadigan tushuncha. Aholining ruhi deganda jamiyatning umumiy orzu-intilishlari qanday maqsadlar sari yoʻnalgani, uning safarbarlik darajasi tushuniladi. Muayyan shaxslar va jamoalar vakillari oʻz xalqi ruhining ifodachisi hisoblanadilar. Masalan, Alisher Navoiy – oʻzbek xalqi ruhining ifodachisi. Aholining ruhi xalqning tilida, diniy qarashlari, maʼnaviyati va madaniyati, anʼana va qadriyatlarida namoyon boʻladi. Aholining ruhi va kayfiyati uzoq davom etadigan va oʻziga xos taraqqiyot natijasi boʻlgan hodisadir. Unga ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy rivojlanish, tarixiy rivojlanish, millatlararo munosabatlar, madaniy rivojlanish va shu kabi bir qator omillar taʼsir koʻrsatadi. Aholining ruhi va kayfiyati islohotlar va oʻzgarishlarni samarali amalga oshirishda muhim ahamiyat kasb etadi.