Kashtachilik san’ati tarixi haqida bilasizmi?


Saqlash
11:10 / 11.10.2021 5 9922

 

1)   O`zbek milliy kashtado`zlik xalq hunarmandchilik san'atining eng qadimiy turlaridan bo`lib, u xalqning o`z turmushini go`zal qilish istagi natijasida yuzaga kelgan. Kashta kiyimlar va buyumlarni bezashda hamda ro`zg`or bezak buyumlari tayyorlashda qadimdan qo`llaniladi.

 

2)   Kashtachiligimiz san'ati nafaqat mamlakatimizda, balki chet ellarda ham shuhrat qozongan. O`zbek chevar ustalari qo`llari bilan tikilgan kirpich, so`zana, zardevor, gulko`rpa, choyshab kabilar Fransiya, Italiya, Yaponiya, Germaniya, Belgiya, Amerika, Hindiston kabi xorijiy, shuningdek Respublikamizning Farg`ona vodiysida faqat xonadonlarda emas, balki amaliy san'at muzeylarida ko`p namunalari to`planib, doimiy ekspozitsiyaga aylanib qolgan.

3)   Kashtado‘zlik rivojlangan xalqlarda unga tasviriy sanʼatning taʼsiri katta bo‘lgan. XI asrga oid ingliz kashtalarida jang lavhalari aks ettirilgan. XII asrga mansub rus kashtalarida Vizantiya ikona sanʼatining taʼsiri ko‘zga tashlanadi. Xitoyda XIV asrdan "syuxua" (ignali tasvir) nomi bilan mashhur bo‘lgan kashtali namoyonlar uslub jihatdan shoyiga tush bilan ishlangan manzara janriga yaqin.

4)   Yevropada Kashtado‘zlik Uyg’onish davrida yuqori pog’onaga ko‘tarildi. Davrning buyuk rassomlari (Perujino, Bottichelli) kabilar kashtado‘zlar uchun andazalar tayyorlab berishgan, bu esa kashtalarning badiiyligini oshirgan. Kashtado‘zlikda qimmatbaho toshlardan ham foydalanilgan, ip, jun, ipak, zar va kumush suvi berilgan iplar ishlatilgan. XVIII asr da Yevropada aslzodalar kiyimini bezashda kashtalardan foydalanib tayyorlangan Kashtado‘zlik buyumlari keng tarqalgan.

5)   XIV-XV asrlarga oid kitoblardagi miniatyuralar Kashtado‘zlikning qadimdan keng rivojlanganini ko‘rsatadi. Jumladan, Amir Temur saroyida yashagan ispan elchisi Rui Gonzales de Klavixo o‘z esdaliklarida saroyda kashta bezaklarini tomosha qilganini yozgan. Behzod "Zafarnoma" qo‘lyozmasiga ishlagan "Temur taxtda" miniatyurasida (1467) kashtali chodirni ham aks ettirgan.

6)   Kashta choklari, kashta tikish va uslublarining turli-tumanligi o‘zbek kashtado‘zlarining katta sanʼatidan dalolat beradi. Masalan Nurota, Buxoro, Samarqand Kashtado‘zlik mahsulotlari ko‘proq yo‘rma chok bilan, Shahrisabzda yo‘rma, kandaxayol, iroqi, Toshkentda esa ko‘proq bosma chok bilan tikilgan. Ijtimoiy hayotda ro‘y bergan o‘zgarishlar Kashtado‘zlik anʼanalariga, mahsulotning turlariga taʼsir ko‘rsatgan.

               

5 Izohlar

Sakina

05:02 / 08.02.2024

Menga yoqmadi huddi kitobnikini ozi

Sevinch

19:10 / 15.10.2023

Raxmat! Juda ham katta foydasi tegdi !◉⁠‿⁠◉(⁠✷⁠‿⁠✷⁠)

Olima

11:09 / 15.09.2023

Manga yoqdi.kattakon rahmat😊

Zarifa

16:07 / 29.07.2023

Menga unchalik yoqmadi, chunki kashta tarixi haqida kam ma'lumot berilgan!

Dilka

06:01 / 01.01.1970

Manga yoqdi katta raxmat

Izoh qoldirish

So‘nggi qo‘yilgan

Barchasi

Bilasizmi?

16:02 / 19.02.2024 0 654
Kechirasiz, bu yerda o‘lish taqiqlangan!

Hikmat

12:02 / 07.02.2024 1 288
Sher va qashqir



Ko‘p o‘qilgan

Barchasi

Qatra

20:12 / 07.12.2021 141 201034
Oppoq qog‘oz va qora dog‘

Hikmat

20:12 / 02.12.2021 88 93451
Eshikka osilgan taxtacha

Qomus

11:12 / 29.12.2021 3 19367
Kompetentlik

Qomus

10:12 / 28.12.2021 7 12460
Manqurt(lik)

Qomus

15:07 / 28.07.2023 4 12313
Mehmon. Mehmondorchilik odobi. Mehmondo‘stlik

Bilasizmi?

11:11 / 08.11.2021 5 10385
Eng ko‘p uchraydigan 10 ta fobiya

Qomus

12:04 / 17.04.2023 1 10057
Xarakter

Bilasizmi?

11:10 / 11.10.2021 5 9923
Kashtachilik san’ati tarixi haqida bilasizmi?