1956-yil 12-may kuni saharda uyg‘ondim. Ko‘zlarimni ochganimda yostig‘im ustida  bir juft rezina shippak turardi.

Bir kun avval, ya’ni arafa kuni dadam ularni olib kelgan edi menga.  Oppoq edi shippaklar. Chetlarida qadagichlari bor edi.

Men bilan tengdosh insonlarning aksariyati bolaligida kiygan bunday poyabzallarni.  Dadam, onam, opam va men birgalikda borgandik xaridga.  Uchovi ham Allohning rahmatiga qovushgan yaqinlarimning tavsiyasiga ko‘ra oyog‘imga loyiq kelganini sotib olgandik.

Arafa kuni kiymay, hayitlikda kiygandim shippagimni. O‘sha kuni qanday qilib kunni kech qilganimni va tunda necha soat uxlaganimni bilmayman. Bilganim – uyg‘onganimda poyabzallar yostig‘im ustida edi.  Holbuki, tunda yotog‘imga kirganimda yostig‘im ustida yo‘q edi shippak.

Onam bomdod namoziga uyg‘onganida poyabzallarni  yostig‘im ustiga qo‘ygan ekan.

Yangi shippagimni kiyib, opam bilan qo‘l ushlashib qarindoshlarimizni hayit bilan tabriklagani borgan edim. Ota-onam opamga qanday hayitlik olganlarini eslolmayman. Shippagimning hayajoniyu sevinchidan opamdan so‘rashni ham unutgandim.

Oradan yillar o‘tdi. Hatto bugun ham o‘sha ilk hayitligimni eslayman. Shippaklarimni.

Ko‘chaga kiyib chiqqanimda uchardim go‘yo. Qushlarning qanotlari bo‘lsa, insonlarning oyoqlari bor-ku!

Bugun-chi? Rezina shippaklar yo‘q. Bu yoshdagi bolalar hatto aqlli telefon o‘ynaydilar.  Bo‘lsa ham rezina shippakka qaraydigan biror bola bormi?..

Ismoil Basharan

Turkchadan Umida AZIZ tarjimasi