Utopizm (yun utopos – xayoliy, mavjud bo‘lmagan joy) – lug‘aviy ma’noda inson, davlat yoki jamiyatning kelajakdagi mukammal (ideal) shakli haqidagi ta’limot. Utopizm o‘ylab topilgan, xayolan tasavvur etilgan jamiyat yoki orzudagi tuzum sifatida qadimdan ko‘p mutafakkirlarga xos bo‘lgan. O‘rta asrlarda esa bu oqim mavjud tuzumni ilohiylashtirish, uning ideal va abadiyligini o‘qtirishga xizmat qilgan. Bu boradagi qarashlar angliyalik Tomas Morning (1478-1535) “Utopin”, italiyalik olim Tomazo Kompanellaning (1568-1639) “Quyosh shahri”, F.Bekonning “Yangi atlantida” kabi asarlarida o‘z ifodasini topgan. Ularning ideal jamiyat haqidagi ta’limoti Sharq mutafakkirlarining bu to‘g‘risidagi qarashlaridan farq qiladi. Bu, avvalo, shunda ko‘rinadiki, F.Bekon, T.Kompanella va T.Mor orzu qilgan ideal jamiyat Yevropadan olisdagi xayoliy joyda barpo qilinadi. Sharq mutafakkirlari, ulardan farqli o‘laroq, o‘zlari yashab turgan jamiyatni ideal darajaga ko‘tarilishini orzu qilganlar. Utopizm ta’limotlari insoniyat tarixida amalga oshmagan qarashlar sifatida shakllangan va namoyon bo‘lgan.