Tilimizda, asosan, “shifoxonada ishlovchi, o‘rta tibbiy ma’lumotga ega bo‘lgan xodima, tibbiy hamshira” ma’nosini anglatgan hamshira so‘zining tub ma’nosi tojik tilidagi “birga” ma’nosini anglatuvchi “ham” old qo‘shimchasiga “sut” ma’nosini bildirgan shir otining qo‘shilishidan hosil bo‘lgan. Shu asoslardan kelib chiqib, hamshira so‘zi “O‘zbek tilining etimologik lug‘ati”da “bir onani emgan opa-singillar” degan mazmunni anglatadi, deb izohlangan. Keyingi davrlarda bu so‘z “singil” ma’nosini ifodalagan.

Janubiy viloyatlarimiz shevalarida shirxo‘ra degan so‘z ko‘p ishlatiladi. Bu so‘z ham xuddi hamshira kabi “bir onani emgan” ma’nosini anglatadi. Lekin bu so‘z faqat ayollargagina emas, erkaklarga nisbatan ham ishlatiladi.  Turkiy tildagi ko‘kaldosh so‘zi shu ma’noni ifodalagan. Ko‘kaldosh – ko‘kaltosh so‘zi ildizidagi – ko‘k so‘zi “urug‘, qavm, shajara” ma’nosini anglatadi.

Eshqobil SHUKUR

“Boboso‘z izidan” kitobidan.