Har bir hududning kiyimlari ko‘rinishidan o‘ziga xos bo‘lganidek, surxondaryoliklarga tegishli tarixiy liboslarda turli jiyak va kashtalar bilan bezatilganini ko‘rish mumkin. Quyidagi paranji ham tarixdan mahalliy aholi orasida jelak deb atalgan bo‘lib, bugungi kunda yuz yoshdan oshgan.

Surxondaryo viloyati Sho‘rchi tumanidagi 1-umumta’lim maktabi tarix va o‘lkashunoslik muzeyida ayollarimizning tarixidan so‘zlovchi ana shu paranjini uchratamiz. Ushbu jelak I Xalqaro baxshichilik san’ati festivali doirasida ham namoyish etilgan edi. Jelakning asl egasi Xadicha Alimardonova ismli ayol bo‘lib, 1978-yili sakson besh yoshida vafot etgan.

Jelakning tashqi ko‘rinishi ham alohida ramzlarga ega. Kiyimning orqa tomonida yenglari bir-biriga tikib qo‘yilgan holatda bo‘lsa, egasining turmush qurmaganini bildiradi. Turmush qurgan ayol libosi esa aksincha ko‘rinishda bo‘ladi.

Bir asrdan ortiq vaqt davomida saqlab kelinayotgan paranji hozir ham tabiiyligini, ranglarini, avvalgi ko‘rinishini yo‘qotmagan.