Futurizm (futurologiya) (lotincha futurum – kelajak va logos – taʼlimot) – keng maʼnoda, insoniyat kelajagi, umumbashariy muammolar, ularni bartaraf qilish haqidagi umumiy konsepsiya yoki tasavvurlar majmuasi; tor maʼnoda, ijtimoiy jarayonlar hamda ilmiy-texnika taraqqiyotiga oid sohalardagi jarayonlarni izchillikda oʻrganish va kelajagini bashorat qilish, shuningdek, statistik va boshqa maʼlumotlarni qayta ishlashning matematik usullarini ishlab chiqish asosida iqtisodiy, ilmiy-texnika, ijtimoiy-siyosiy sohalarni rejalashtirish va istiqbollarini belgilash imkoniyatini beradigan fan sohasi. Futurizm atamasi 1943-yilda nemis sotsiologi O.Flexteym tomonidan qoʻllangan boʻlib, u mavjud barcha ijtimoiy jarayonlarning istiqbolini bashorat qilishga yoʻnaltirilgan “kelajak haqidagi fan”, 1960-yillarning oxirlariga kelib esa, ijtimoiy fanlarning kelajakni bashorat qilish qonuniyatlari haqidagi fan sifatida ijtimoiy bashoratchilikni anglata boshladi. XX asrning oxirlariga kelib, futurologlar ikki yoʻnalishga ajralishdi: ulardan biri – “ekologik pessimizm” boʻlib, uning tarafdorlari Forrester, Medouz, R.Xeyl Bronerlar insoniyat rivojining salbiy oqibatlarini bashorat qilsalar, ikkinchisi – “ilmiy-texnikaviy optimizm” namoyandalari Toffler, Mesarovich, Paslo, Pestal, Frimenlar esa texnologik taraqqiyotning ijobiy imkoniyatlardan foydalanib, insoniyat tamaddunini saqlab qolish mumkinligi gʻoyasini asoslashga harakat qiladilar. Maʼnaviyat masalasi ham bugungi futurizmning maxsus va juda koʻpchilikni qiziqtirayotgan tadqiqot obyektlaridan biriga aylanmoqda. Jahon xalqlari orasida kelajakni qanday tushunish va unda yashashga maʼnaviy jihatdan qanday tayyorgarlik koʻrish dolzarb mavzu boʻlib bormoqda.