MEDITATSIYA (lot, meditatio — fikrlash) — aqliy faoliyatni muayyan bir narsada to‘liq jamlash holati. Bu jarayon muroqaba deb ham ataladi. Aql insonning barcha his-tuyg‘ulari faoliyatini boshqarib turuvchi substansiya hisoblanadi. Agar insonning aqli muayyan narsa (obyekt) haqidagi o‘ylar bilan mashg‘ul bo‘lsa, aql boshqarayotgan his-tuyg‘ular ham, o‘zlarining boshqa harakatlarini tark etib, shu jarayon bilan band bo‘ladi. Muroqaba jarayonida inson o‘zining hissiyotlari orqali tasavvur qilish mumkin bo‘lgan obyekt (qiyofa) bo‘lishi shart. Muroqabaga tasavvufda so‘fiylar ta’limotida murshid va murid kirishadi. Meditatsiya bilan asosan yoglar shug‘ullanadi. Muroqaba qilish obyektlari, ya’ni Yog oldiga qo‘ygan maqsadlariga muvofiq jarayon har xil bo‘ladi: dxyan-yoga, karma-yoga bxakti-yoga va h.k.