Maqsad – inson amaliy faoliyatining avvaldan o‘ylab tayyorlangan rejasi va natijasi. Maqsad insonlar ma’naviyatida eng muhim o‘rin tutuvchi aqliy-tafakkuriy hodisa bo‘lib, uni kelajakning loyihasi, deb ta’riflash mumkin. Ehtiyoj, manfaat, motiv individ yoki ijtimoiy guruh xulq-atvori, faoliyatining muhim tarkibiy qismlari bo‘lsa, maqsad faoliyat yo‘nalishini belgilovchi omildir. Maqsadning shakllanishiga subyektning ehtiyoj va manfaatlari kuchli ta’sir ko‘rsatadi. Maqsadning real va noreal, qisqa muddatli va uzoq muddatga mo‘ljallangan, asosiy va ikkinchi darajali va boshqa turlari bor. Real maqsadlar subyektning imkoniyatlari, atrof-muhitning holati, madaniyati va ma’naviyati va obyektiv qonuniyatlarini hisobga olsa, noreal maqsadlar faqatgina subyektning orzu-istaklarini ifodalaydi, atrofdagi vaziyatni hisobga olmaydi. Maqsadsizlik – bu mo‘ljalsiz, shunchaki besamar xatti-harakatdir. Maqsadsiz yashash – ma’nosiz, mohiyatsiz mavjudlikdir. Maqsadsizlik insonni orzu havasini, qayerga ketayotganini istiqbolda nimalar kutayotganiga befarqlikdir. Maqsadsiz odam bilan mo‘ljallangan manzilga borib bo‘lmaganidek, unday kishining xatti-harakatlari “bo‘ysunuvchan, tobelikdan”, loqaydlikdan yoki ma’nosiz “sarkashlik”dan iborat bo‘ladi. Maqsadsiz, g‘oyasiz, har qanday odam turli-tuman g‘oyaviy-mafkuraviy tajovuzlarga chalinuvchan bo‘ladi. Bunday kishilar ma’naviy qiyofasining cheklangani bilan ajralib turadi. Jamiyat hayotida juda ko‘p jinoyatlar hayotda aniq maqsadga ega bo‘lmaslik oqibatida sodir etiladi. Maqsadsizlik ko‘p hollarda o‘smirlik va balog‘at yoshidagi yoshlar orasida ko‘zga tashlanadi.