Bachkana(lik) (forscha bolalarcha, bolalarga xos) – katta yoshdagi kishilarga yarashmagan qiliqlar, bolalarcha mulohaza yuritadigan, qisqa oʻylaydigan, yuzaki va xom fikrlaydigan kishini anglatadigan tushuncha. Odamning maʼnaviy qiyofasi uning xatti-harakatlarida namoyon boʻlar ekan, kishi yoshi, mansabi, mavqeiga yarasha yoʻl tutmasa, uning ishi va qiliqlari oʻzgalarning gʻashiga tegadi. Shuning uchun bachkanalik qilgan kishilarga “yoshingga qarab ish qilgin”, deb dashnom beriladi. Bachkanalik odamni insonlik martabasidan mahrum etadi, bunday kishilar el oʻrtasida hurmatini yoʻqotadi. Abdulla Qahhor “Toʻyda aza” hikoyasida yoshini unutgan kishining fojiasini ochib bergan.

Elda hurmat va muhabbatga sazovor boʻlgan, yoshi anchaga borgan domla yosh juvonga uylanish fikriga keladi va butkul oʻzgaradi, bachkana qiliqlar qila boshlaydi. Domla yoshiga yarasha ish qilmagani tufayli hatto mahallaning ham fayzi ketgandek boʻladi. Hurmat tuygʻusi gʻazabga aylanadi. “Bu gʻazab odamlarning koʻnglidagi domlaga boʻlgan hurmat va muhabbat tuygʻusini chirita boshladi. Bora-bora domla deganda odamlarning koʻngliga gʻashlik tushadigan boʻlib qoldi”. Bachkanalikni mutafakkirlarimiz odamiylikka zid illat sifatida qoralab kelganlar. Masalan, Nosir Xusrav nazarida “Qirq yoshda ham aqlu odob boʻlmasa, // Boʻladi undayni odam demasa!”.

Kaykovusning fikricha, “Oʻziga oro bergʻon qaridin qochgʻil, nedinkim zohirin bezagʻon qari johil yigitdan yomonroqdir...”. “Barcha xaloyiqning umri quyosh yangligʻdur: yigitlarning quyoshi mashriqdadur, qarilarning quyoshi magʻribdadur va magʻribda boʻlgʻon quyosh tez botgusidur. Bu sababdin qarilarga yigitlar feʼlin qilmoq nomunosibdur”. Alisher Navoiy bachkanalik odamni behuda ovorai sargardonlikka mubtalo qilishini uqtiradi: “Havas boʻlsa qarigʻa navjuvonlik, // Hijolat zohir aylar sargardonlik”. Xullas, xalqimizda bachkanalik yuksak maʼnaviyatga mos kelmaydigan illat sifatida qoralanib, unga hamma zamonlarda salbiy qusur sifatida munosabatda boʻlib kelingan.