Badgumonlik


Saqlash
18:05 / 16.05.2023 0 812

Badgumonlik (forscha bad – yomon; gumon; faraz, fikr, shubha; lik – ot yasovchi qoʻshimcha) – shubhalanish, hadiksirash, ishonmaslik holatini ifodalovchi tushuncha. Badgumonlik asosan inson feʼli bilan bogʻliq boʻlib, xalqimiz tafakkurida odamning yomon feʼlidan kelib chiqadigan salbiy illat hisoblanadi.

 

Bu holat xalqimizning “Gumon doʻstdan ajratar”, “Gumon imondan ajratar”, “Gumondor koʻngildan gumon arimas” kabi maqollarida qoralangan. Maʼrifatparvar bobomiz Abdulla Avloniy badgumonlikni ahmoqlik belgisi sifatida quyidagicha taʼriflaydi: “Hamoqat aql va maʼrifatning kamligindan hosil boʻladurgon eng yomon xulqlardan biridur... Ahmaq kishilarni(ng) bir ishda aqliy va naqliy dalillar ila koʻndirib boʻlmas”. Badgumonlik gʻaraz, gʻayirlik, koʻngil qoralik, gʻiybat, chaqimchilik koʻrinishida ham namoyon boʻladi. Badgumonlik kishining nafsoniyati, iffatiga tegadi, koʻnglini chilparchin qiladi. Bu borada Bedil shunday deydi: “Yomon soʻzlar ilan dillarga zahmat bermagil, Bedil, Na yerda toshni jinsi boʻlsa, boʻlgʻay shishaga dushman”. Oʻzgalarning badgumonligiga uchragan kishi ruhiy muvozanatini yoʻqotadi, odamlarga boʻlgan ishonchi soʻnadi, oʻzini behuda haqoratlangan hisoblaydi, natijada u jamiyatdan ajralib, odamovi boʻlib qolishi, hatto atrofdagilarga nisbatan dushmanlik hissini tuya boshlashi mumkin. Shuning uchun ham behuda badgumonlik barcha xalqlarda maʼnaviyatga zid yomon illat sifatida qoralab kelingan.

Izoh yo‘q

Izoh qoldirish

So‘nggi qo‘yilgan

Barchasi

Bilasizmi?

15:03 / 19.03.2026 0 296
Oʻzbekistonga yashirincha kelgan yevropalik sayyoh

Bilasizmi?

10:02 / 25.02.2026 0 268
Evtanaziya huquqmi yo qadriyatlarga qarshilik?

Bilasizmi?

17:02 / 23.02.2026 0 619
Nega 23-fevral emas, 14-yanvar?

Bilasizmi?

12:02 / 16.02.2026 0 364
Boqiylik formulasi: Qadimgi Misr mumiyolash sirlari

Bir kuni...

11:02 / 05.02.2026 0 540
Kelajak bor



Ko‘p o‘qilgan

Barchasi

Qatra

01:12 / 08.12.2021 143 233074
Oppoq qog‘oz va qora dog‘

Hikmat

01:12 / 03.12.2021 88 112801
Eshikka osilgan taxtacha

Qomus

22:08 / 04.08.2023 4 65578
Milliy urf-odatlar

Qomus

17:09 / 18.09.2023 0 55333
Nutq. Nutq madaniyati. Nutq odobi

Qomus

17:04 / 17.04.2023 1 49694
Xarakter

Qomus

17:05 / 03.05.2023 1 39141
Alpomish

Qomus

20:07 / 28.07.2023 5 38257
Mehmon. Mehmondorchilik odobi. Mehmondo‘stlik

Qomus

16:04 / 25.04.2023 1 37064
“Avesto”

//