Badgumonlik


Saqlash
18:05 / 16.05.2023 0 649

Badgumonlik (forscha bad – yomon; gumon; faraz, fikr, shubha; lik – ot yasovchi qoʻshimcha) – shubhalanish, hadiksirash, ishonmaslik holatini ifodalovchi tushuncha. Badgumonlik asosan inson feʼli bilan bogʻliq boʻlib, xalqimiz tafakkurida odamning yomon feʼlidan kelib chiqadigan salbiy illat hisoblanadi.

 

Bu holat xalqimizning “Gumon doʻstdan ajratar”, “Gumon imondan ajratar”, “Gumondor koʻngildan gumon arimas” kabi maqollarida qoralangan. Maʼrifatparvar bobomiz Abdulla Avloniy badgumonlikni ahmoqlik belgisi sifatida quyidagicha taʼriflaydi: “Hamoqat aql va maʼrifatning kamligindan hosil boʻladurgon eng yomon xulqlardan biridur... Ahmaq kishilarni(ng) bir ishda aqliy va naqliy dalillar ila koʻndirib boʻlmas”. Badgumonlik gʻaraz, gʻayirlik, koʻngil qoralik, gʻiybat, chaqimchilik koʻrinishida ham namoyon boʻladi. Badgumonlik kishining nafsoniyati, iffatiga tegadi, koʻnglini chilparchin qiladi. Bu borada Bedil shunday deydi: “Yomon soʻzlar ilan dillarga zahmat bermagil, Bedil, Na yerda toshni jinsi boʻlsa, boʻlgʻay shishaga dushman”. Oʻzgalarning badgumonligiga uchragan kishi ruhiy muvozanatini yoʻqotadi, odamlarga boʻlgan ishonchi soʻnadi, oʻzini behuda haqoratlangan hisoblaydi, natijada u jamiyatdan ajralib, odamovi boʻlib qolishi, hatto atrofdagilarga nisbatan dushmanlik hissini tuya boshlashi mumkin. Shuning uchun ham behuda badgumonlik barcha xalqlarda maʼnaviyatga zid yomon illat sifatida qoralab kelingan.

Izoh yo‘q

Izoh qoldirish

So‘nggi qo‘yilgan

Barchasi

Bilasizmi?

17:03 / 12.03.2025 0 1269
Turkistondagi qadimiy ayollar bayrami

Bilasizmi?

10:03 / 03.03.2025 0 249
“Qozondi” fe’lidagi “qozon” haqida

Bilasizmi?

10:03 / 03.03.2025 0 263
Marjumakdan shoʻrva qilib boʻladimi?

Bilasizmi?

15:02 / 28.02.2025 0 201
Maymunjon, parmanchak va boldirgʻon

Bilasizmi?

14:02 / 28.02.2025 0 218
Xoʻjayin boʻlolmagan xoʻjagʻat



Ko‘p o‘qilgan

Barchasi

Qatra

01:12 / 08.12.2021 143 223221
Oppoq qog‘oz va qora dog‘

Hikmat

01:12 / 03.12.2021 88 106783
Eshikka osilgan taxtacha

Qomus

22:08 / 04.08.2023 4 48939
Milliy urf-odatlar

Qomus

17:04 / 17.04.2023 1 37094
Xarakter

Qomus

17:09 / 18.09.2023 0 35517
Nutq. Nutq madaniyati. Nutq odobi

Qomus

16:12 / 29.12.2021 4 29660
Kompetentlik

Qomus

17:05 / 03.05.2023 1 28576
Alpomish

Qomus

20:07 / 28.07.2023 5 28524
Mehmon. Mehmondorchilik odobi. Mehmondo‘stlik

//