Alifbe


Saqlash
15:05 / 03.05.2023 0 1427

Alifbe (arab alifbosining dastlabki ikki harfi – alif va be dan olingan) – biror-bir tilning harflar sistemasi maʼlum bir tartibda joylashtirilgan yozuv belgilari (masalan, arab alifbesi, lotin alifbesi) yoki boʻgʻin belgilar (masalan, hind alifbesi – devanagari) majmui. Alifbe ilk bor miloddan avalgi 2000-yil oxirlarida qadimgi ugarit va finikiy yozuvining tovush tizimi asosida shakllangan. Fanda bundan ilgari Misr iyerogliflari sanoq tizimi mavjud boʻlgan, degan taxminlar mavjud. Turkiy xalqlarning runiy (urxunenasoy) va uygʻur yozuvlari boʻlgan. Ularni aks ettirgan harflar jadvali tovush belgilari haqidagi boshqa manbalardagi maʼlumotlar hamda ana shu yozuv vositasida bitib qoldirilgan qadimiy yodgorliklar asosida tuzilgan. Hozirgi harfiy va ayrim boʻgʻin alifbelari finikiy alifbesidan, oromiy (arab, yahudiy), yunon (lotin va hokazo) va boshqa alifbelardan kelib chiqqan. Arab alifbesiga – barcha arab mamlakatlari, shuningdek, Eron, Afgʻoniston, Pokiston, Xitoyning Shinjon uygʻur avtonom rayoni hududida yashaydigan xalqlar, shuningdek, turkiy xalqlarning XIII– XX asr boshlarigacha boʻlgan yozuv tizimida; lotin alifbesiga – Amerika va, Avstraliya qitʼasidagi barcha xalqlar, Yevropaning koʻpchilik xalqlari, Osiyo va Afrikadagi baʼzi xalqlar (Indoneziya, Turkiya va boshqa) yozuv tizimida; kirill alifbesiga – Yevropa, Osiyodagi baʼzi xalqlar yozuv tizimida; hind boʻgʻin alifbesiga – Hindistondagi koʻpgina elatlar yozuv tizimida amal qilingan va amal qilinadi.

Izoh yo‘q

Izoh qoldirish

So‘nggi qo‘yilgan

Barchasi

Bilasizmi?

10:02 / 25.02.2026 0 192
Evtanaziya huquqmi yo qadriyatlarga qarshilik?

Bilasizmi?

17:02 / 23.02.2026 0 546
Nega 23-fevral emas, 14-yanvar?

Bilasizmi?

12:02 / 16.02.2026 0 321
Boqiylik formulasi: Qadimgi Misr mumiyolash sirlari

Bir kuni...

11:02 / 05.02.2026 0 488
Kelajak bor

Bir kuni...

17:11 / 10.11.2025 0 917
Ko‘rpacha



Ko‘p o‘qilgan

Barchasi

Qatra

01:12 / 08.12.2021 143 232733
Oppoq qog‘oz va qora dog‘

Hikmat

01:12 / 03.12.2021 88 112554
Eshikka osilgan taxtacha

Qomus

22:08 / 04.08.2023 4 65107
Milliy urf-odatlar

Qomus

17:09 / 18.09.2023 0 54971
Nutq. Nutq madaniyati. Nutq odobi

Qomus

17:04 / 17.04.2023 1 49395
Xarakter

Qomus

17:05 / 03.05.2023 1 39051
Alpomish

Qomus

20:07 / 28.07.2023 5 38084
Mehmon. Mehmondorchilik odobi. Mehmondo‘stlik

Qomus

16:04 / 25.04.2023 1 36621
“Avesto”

//