“O‘zbek ayoli bo‘lish qiyin deb o‘ylayman” – xorijda yashayotgan o‘zbek ayollari bilan suhbat (2-qism)


Saqlash
16:23 / 14.03.2022 722 0

Oyina.uz turli davlatlarda yashab faoliyat yuritayotgan ayollar bilan jamiyatda ularning o‘rni va o‘zbek ayoli bo‘lish nimani anglatishi haqidagi turkum suhbatlarni davom ettiradi.

 

Mukarramxon Qahramonovna, O‘zbekistonning Nyu-Yorkdagi Bosh konsulxonasining  ijtimoiy va  moliyaviy sohadagi hamkori. USA mahalla tashkiloti faoli.

 

Odatda, o‘zbek ayoli ko‘z o‘ngimda itoatkor, sabrli, kamtarin obrazda gavdalanadi. O‘zbekistonda aksariyat hollarda qizlarni bolaligidanoq o‘choq va onaning yordamchisi bo‘lishga tayyorlashadi. An’analar tufayli unda o‘zini qanday tutish kerakligi haqidagi tushunchalar shakllanib boraveradi. Ammo ayolga oila bekasi sifatida qarash bilan birga, uning jamiyat uchun kerakli shaxs ekanini ham unutmaslik lozim. Masalan, Abdurauf Fitrat “Oila” asarida “Ayollarning ijtimoiy-siyosiy faolligi milliy ozodlik, erk uchun zarur: ayollar faqat uy-ro‘zg‘or, bola tarbiyasi bilan band qolmasligi kerak”, deb ta’kidlaydi.

 

Rasmiy tenglik, qonunda ayollarga nisbatan kamsitishning ta’qiqlanishi ko‘pincha erkaklar va ayollar uchun teng tanlov imkoniyatlarini ta’minlash uchun yetarli emas. Jahon amaliyoti shuni ko‘rsatadiki, gender tengligiga qabul qilingan an’analar, urf-odatlar, din va ayollar maqomi haqidagi stereotiplar katta ta’sir ko‘rsatadi. Bunday hollarda davlat gender siyosatini olib borishi talab etiladi.

 

 

Dunyoning ko‘plab mamlakatlarida ayollar mehnat haqqining muhim qismi to‘lanmasdan, tan olinmasdan va kam baholanganligicha qolmoqda. O‘zbekiston va G‘arb mamlakatlarining huquqiy normalarini qiyoslaydigan bo‘lsak, O‘zbekiston dunyo hamjamiyatida o‘ziga xos qonun hujjatlariga egaligi bilan ajralib turadi. Ammo O‘zbekistonda so‘nggi vaqtlarda gender siyosatida o‘zgarishlar, yaxshilanishlar ko‘zga tashlanayotgani quvonarli.

 

 

Shohista Ortiqova Kamranli, filolog, tarjimon, Ozarbayjon.

 

Madaniyati, urf-odatlari, an’analari o‘zbeklarga yaqin bo‘lgan Ozarbayjon xalqi uchun ham oila muqaddas sanaladi. Ayolga bo‘lgan izzat-hurmatni ham olqishlasak arziydi. Ko‘cha-ko‘yda, jamoat transportlarida bunga ko‘p guvoh bo‘lganman. Bular birdaniga shakllangan an’analar emas, ayollarga hurmat bu xalqning qoniga singgan. Tarixdan ham bilamizki, Ozarbayjon Respublikasi Sharq mamlakatlari ichida ayollarga saylash huquqini bergan ilk mamlakat hisoblanadi.