Утопизм (юнонча utopos – хаёлий, мавжуд бўлмаган жой) – луғавий маънода инсон, давлат ёки жамиятнинг келажакдаги мукаммал (идеал) шакли ҳақидаги таълимот. Утопизм ўйлаб топилган, хаёлан тасаввур этилган жамият ёки орзудаги тузум сифатида қадимдан кўп мутафаккирларга хос бўлган. Ўрта асрларда эса бу оқим мавжуд тузумни илоҳийлаштириш, унинг идеал ва абадийлигини уқтиришга хизмат қилган. Бу борадаги қарашлар англиялик Томас Морнинг (1478-1535) «Утопия», италиялик олим Томазо Компанелланинг (1568-1639) «Қуёш шаҳри», Ф.Бэконнинг «Янги атлантида» каби асарларида ўз ифодасини топган. Уларнинг идеал жамият ҳақидаги таълимоти Шарқ мутафаккирларининг бу тўғридаги қарашларидан фарқ қилади. Бу, аввало, шунда кўринадики, Ф.Бэкон. Т.Компанелла ва Т.Мор орзу қилган идеал жамият Европадан олисдаги хаёлий жойда барпо қилинади. Шарқ мутафаккирлари, улардан фарқли ўлароқ, ўзлари яшаб турган жамиятни идеал даражага кўтарилишини орзу қилганлар. Утопизм таълимотлари инсоният тарихида амалга ошмаган қарашлар сифатида шаклланган ва намоён бўлган.