Қайга борсанг, гап обу ҳаво билан нарху наводан бўлиши тайин. Шунинг учун ҳам тилимизда нарху наво жуфт сўзи тез-тез ва кўп қўлланади.

Нарсанинг пул билан ўлчанадиган қиймати нарх сўзи билан ифодаланишини яхши биламиз. У ҳолда нарх сўзига қўшилиб келаётган наво сўзи қандай мазмунни англатади? Ҳолбуки, биз наво сўзини фақат куй маъносида тушунамиз.

“Ўзбек тилининг этимологик луғати”да изоҳланишича, наво сўзи форсийда “турмуш кечириш учун зарур шарт-шароит” маъносини билдиради. Демак, нарх-наво сўзи “турмуш кечириш учун зарур нарсаларнинг қиймати, нархи” мазмунини англатади. Тилимиздаги бенаво, бенаво қул ибораси шундан келиб чиққан. Абу Саид Абулхайрнинг “Бу бенаво қулға навое йўлла” деган мисраси бор. Шунингдек, наво сўзининг “гаров” маъноси ҳам мавжуд.

Эшқобил ШУКУР

“Бобосўз изидан” китобидан.