Қиёс


Сақлаш
17:12 / 27.12.2023 0 620

Қиёс (арабча таққослаш) шариат манбаларидан бири (Қуръон, сунна, ижмо билан бирга). Қиёс энг аввало, яхши-ёмонни бир-биридан фарқлай олиш, ажратиш, хулоса чиқариш демакдир. Қиёслаш асосида ҳар бир ишни муҳим ва муҳим бўлмаган қисмларга ажратади, тўғри хулосалар чиқарилади. Бунда инсоннинг билими, тафаккури, дунёқараши муҳим роль ўйнайди. Айниқса, унинг маънавияти, маърифати муҳим аҳамият касб этади. Шахс қанча маънавиятли, маърифатли бўлса, у шунча адолат, инсонийлик, эзгулик нуқтаи назаридан холисона таққослайди ва баҳолайди. Қиёсда дастлабки 2 манба Қуръон ва суннада берилмаган бирор ҳуқуқий масала улардаги шунга ўхшаш масала бўйича берилган кўрсатмага таққослаш йўли билан шарҳ этилган. Масалан, ароқнинг шайтон иши эканлиги, уруш-жанжал, адоват чиқариши сабабидан у Қуръони Каримда ман этилган. Ароқдан бошқа маст қилувчи ичимликлар ҳақида бирор нарса айтилмаган. Лекин мужтаҳид уламолар маст қилувчи ичимликларнинг ҳаммасида ҳам ароқ каби салбий натижалар бўлишини ҳисобга олиб, унга қиёс қилганлар ва ҳаром деб ҳукм чиқарганлар. Шу билан бирга қиёс ислом динини замон ва тараққиёт ила ёнма-ён юришида асосий омиллардан бири ҳисобланади. Қиёснинг манба сифатида киритилиши шариатнинг ҳуқуқ тизими сифатида шаклланиши ва руҳонийлар, фақиҳларнинг мавжуд муносабатларни ҳимоя қилишдаги мавқеи ошишидан далолат берар эди. Ислом ҳуқуқшунослигида ҳозирда ҳам қиёсга амал қилинади.

Изоҳ йўқ

Изоҳ қолдириш

Сўнгги қўйилган

Барчаси

Биласизми?

17:02 / 23.02.2026 0 112
Нега 23 февраль эмас, 14 январ?

Бир куни...

11:02 / 05.02.2026 0 121
Келажак бор



Кўп ўқилган

Барчаси

Қомус

15:04 / 19.04.2023 0 15780
Жадидчилик

Қомус

22:08 / 04.08.2023 0 6558
Миллий урф-одатлар

Қатра

20:08 / 18.08.2022 15 6556
Илк ватан

Қатра

01:01 / 10.01.2022 7 5853
Бир қоп ун

Қатра

17:08 / 21.08.2022 6 5294
Тинчлик

Қомус

15:04 / 18.04.2023 0 5187
Радикализм

Қомус

16:12 / 25.12.2023 0 4590
Ўзбекистон тарихи

//