Қалб (арабча юрак) – кўнгил, руҳият, кайфият, тафаккурга боғлаб ишлатиладиган ва инсон руҳий ҳолатини ифодалайдиган маънавий тушунча. Қалб халқ тилида кўпроқ инсоннинг кўнглини билдиради. «Кўнглингга келганини қил», «кўнглим шуни тусаяпти» деганда, қалб билан, қалб амри билан қилинадиган ишлар, хатти-ҳаракатлар ва фаолиятлар тушунилади. Шунинг учун қалби пок, қалби тоза дейилганда, кишининг туриш-турмушидаги, кишилар билан бўлган ижобий муносабатларининг мужассамлиги тушунилади. Қалб, шунингдек, бирор нарсанинг шакл ва маъно жиҳатдан ўртаси, исломда жавҳар макони, эътиқод ва ижодда эса имон гавҳарининг жойи, кўнгил, дил, виждон, юрак, ғайбий мушоҳада маскани, илоҳий ишқ жойи, илми ладуний ери, илоҳий нурлар зуҳурланган жойдир.

Тасаввуфда қалбнинг етти табақоти саналади: 1. Садр – кўкрак, ислом жавҳарининг ўчоғи. 2. Қалб – юрак, имон жавҳарининг жойи. 3. Шитоф – халқни севиш, халқ учун куйиниш жойи. 4. Фуод – кўнгил, ғайбий мушоҳада маскани. 5. Ҳиббат ул-қалб – илоҳий ишқ жойи. 6. Сувайдо – ғайбий мукошафа, илми ладуний ери. 7. Муҳтажун қалб – илоҳий нурлар зуҳурланган жой. Қалбни пок, тоза асраш инсондаги маънавиятнинг қай даражадалиги, ҳалол-ҳаромнинг фарқига борганлиги билан белгиланади. Юксак маънавият ва маърифатга, холисликка, покликка интилган шахснинг қалби ҳам беғубор, пок бўлади ва шу аснода унинг фаолияти, кимлиги ҳам ўз ифодасини топади.