Порахўрлик


Сақлаш
16:10 / 04.10.2023 0 425

Порахўр(лик) – шахсий манфаат, ғаразли мақсад йўлида ҳар қанча товламачилик қилишга ҳозиру нозир маънавий қашшоқ кимсага хос иллат. Порахўр учун бошқалар, халқ ва жамият манфаатлари ҳеч қандай аҳамиятга эга эмас. Порахўр учун, энг аввало, ахлоқий нопоклик, хушомадгўйлик, таъмагирлик, товламачилик характерлидир. Порахўрда виждон, инсоф туйғулари бўлмайди, у ўзгалар ҳақи порани олиш учун виждонини сотади. Таъмагирлик, фирибгарлик, алдамчилик билан олинган пора ҳаромдир. Қуръони Каримда бошқаларнинг ҳақини ейиш, пора олиш – ҳаром амал ва гуноҳ экани уқтирилиб, бундай гуноҳ ишларни қилмаслик буюрилган: «Мол-дунёларингизни ораларингизда ноҳақ – ҳаром йўллар билан емангиз! (Яъни, бир-бирингизнинг ҳақингизни еманг!). Ва (гуноҳ қилаётганингизни) билиб туриб, одамларнинг молларидан бир қисмини ҳаром йўл билан ейиш учун (молларингизни пора қилиб) ҳокимларга узатманг!». Порахўрнинг моддий танг аҳволда яшаётган кишиларга нисбатан таъмагирлиги қабиҳликдир. Порахўр пора олиш, ўз ғаразли мақсадини амалга ошириш учун турли йўллар қидиради, у мавжуд қонунларни, тартиб-қоидаларни бузади, ҳақиқатни поймол қилади, эгрини тўғри дейди, қалбаки ҳужжатлардан фойдаланади ва ҳоказо. Порахўрлик – ижтимоий ҳодиса бўлиб, энг ёвуз иллатлардан саналади. Шунингдек, у – жиноят, ҳуқуқбузарликнинг бир кўриниши. Порахўрликнинг ижтимоий зарари жамият ривожланишига, мамлакат мустақиллигини мустаҳкамлаш ишига тажовуз сифатида баҳоланиши лозим. Порахўрликнинг энг хавфли кўриниши – давлат муассасаларида ишлаётган, вазифаси инсонлар тақдири билан боғлиқ, юқори мансабда ўтирган раҳбар шахс томонидан содир этилганидир. Порахўр раҳбар хизмат лавозимини шахсий бойлик орттириш манбаига айлантиради, у нима яхши-ю нима ёмонлигини яхши била туриб, онгли равишда пора олади. Ҳақиқий инсонпарвар, адолатпарвар, иймонли, ҳалол раҳбар ҳеч қачон порахўрлик билан шуғулланмайди. Пора – бир кимсанинг бошқа кимсадан унинг ёки ўзининг муайян ишини битириб бериши эвазига, халқ ва давлат манфаатларига зарар келтирган ва мансабини суиистеъмол қилган ҳолда пул ёки бошқа мол-мулк тарзида оладиган улуши. Пора талаб қилиш товламачилик ҳисобланади. Порахўрликка назоратсизлик, интизомсизлик, буйруқбозлик, ўта расмиятчилик, одамлардаги лоқайдлик каби тартибсизликлар йўл очиб беради. Бундай одамлар ва иллатларнинг кучайишига меҳнат жамоалари, ташкилот ва муассасаларда ҳуқуқий тартиб-интизомнинг сусайиб кетгани, айрим шахсларнинг шахсий бойлик орттириш йўлида ўз нафсини тия олмаслиги, кишилардаги ижтимоий фаоллик, шахсий жасоратнинг етишмаслиги сабаб бўлади. Бу зарарли иллатга қарши курашилмаса, порахўр текин бойлик ҳисобига гаштини сураверади. Порахўрлик билан маълумотли ҳам, маълумотсиз ҳам, хуллас, турли лавозим ва мансабда ишлаётган кимсалар шуғулланади. Порахўр қинғир ишларини пинҳона тарзда амалга оширишга ҳаракат қилади. Жамиятда Порахўрлик иллатини тугатиш, ундан халос бўлишнинг мақбул йўлларидан бири – ижтимоий ҳаётда ошкораликни ошириш, меҳнат жамоаларида назоратни кучайтириш, бу борадаги қонун устуворлигига қатъий риоя қилиш талабини оширишдир. Порахўрликнинг авж олиши жамиятни маънавий инқирозга олиб келувчи сабаблардан биридир.

Изоҳ йўқ

Изоҳ қолдириш

Сўнгги қўйилган

Барчаси

Биласизми?

17:03 / 12.03.2025 0 150
Туркистондаги қадимий аёллар байрами

Биласизми?

10:03 / 03.03.2025 0 129
“Қозонди” феълидаги “қозон” ҳақида

Биласизми?

10:03 / 03.03.2025 0 164
Маржумакдан шўрва қилиб бўладими?

Биласизми?

15:02 / 28.02.2025 0 141
Маймунжон, парманчак ва болдирғон

Биласизми?

14:02 / 28.02.2025 0 126
Хўжайин бўлолмаган хўжағат



Кўп ўқилган

Барчаси

Қомус

15:04 / 19.04.2023 0 9181
Жадидчилик

Қатра

20:08 / 18.08.2022 15 5309
Илк ватан

Қатра

01:01 / 10.01.2022 7 4900
Бир қоп ун

Қатра

17:08 / 21.08.2022 6 4332
Тинчлик

Қомус

22:08 / 04.08.2023 0 4163
Миллий урф-одатлар

Қатра

01:01 / 18.01.2022 2 3558
Ўқиш пули

Бир куни...

03:12 / 09.12.2021 3 3141
Ҳар нарса ҳам кўринганидек эмас

//