
Оммавий жамият – ҳозирги замон жамиятининг ўзига хос қатор томонларини ифодаловчи тушунча. Жамият барча соҳаларининг кенг оммавийлашув жараёни тубдан янги меҳнат қуроли – машиналарнинг пайдо бўлишидан бошланган эди. Оммавийлашув иқтисодиёт соҳасида бошланиб, аста-секин жамиятнинг бошқа соҳаларини ҳам қамраб олди. Оммавий жамият назарияси илдизлари ўрта асрлардаги анъанавий ижтимоий муносабатларга зид равишда шаклланган янги муносабатларга қарши консерватив ғоялар билан боғлиқ (Э.Берк, Ж.Де Местр, А.Бональд). Янги тартибларнинг муқаррарлигини англаган француз мутафаккири А.Токвиль (1805–1859) янги жамиятни ундаги эркинлик ва тенглик муносабатлари нуқтаи назаридан тавсифлайди. У «Демократия – Америкада» асарида: «Менинг диққатимни жалб қилган янгиликлар ичида ҳеч қайсиси шароитларнинг умумий тенглиги каби ҳайратлантирган эмас», деб ёзади. У демократияни гоҳ жамият барча томонларини тенглаштиришга интилиш, гоҳ «халқ», гоҳ бевосита бошқариш шакли сифатида талқин қилди, тенгликни амалга ошириш учун марказлаштириш ва бюрократлаштириш ижтимоий ҳаётнинг барча соҳалари устидан буржуа назоратини ўрнатишга олиб келишини кўрсатди.
II Жаҳон урушидан сўнг оммавий жамият концепцияларининг асосий йўналиши авторитар тенденцияларни танқид қилишга қаратилди. Оммавий жамиятни янгича талқин қилиш ҳозирги замон жамиятидаги муҳим жараёнларни тўғри тушуниш имконини беради. Оммавийлашув жараёни жамиятнинг барча соҳаларида катта имкониятлар очиб бериши билан бир қаторда маънавият соҳасида муайян муаммоларни келтириб чиқаргани туфайли оммавий жамият концепциялари ҳам кўпдир. Жамият ҳаётининг турли соҳаларида кечаётган оммавийлашув жараёнлари мазмун-моҳияти, миқёси ва намоён бўлиш шаклига кўра, бир-биридан фарқ қилади. Номоддий ишлаб чиқаришнинг турли кўринишларида маълум даражада оммавий фаолиятнинг технологик, ташкилий ва бошқа таркибий қисмини яратади. Масалан, ҳозирги замон фани минглаб одамларни бирлаштирган йирик ташкилотларни қамраб олади. Бу ҳақиқатан ҳам ахборотни (билимни) оммавий, индустриал шаклда ишлаб чиқаришдир. Истеъмол, инсоний муносабатлар, маиший соҳаларда эса оммавийлашув кишилар фаолиятини қатъий расмий ташкил этишни талаб қилмайди. Лекин бунда ҳам ўзига хос кўринишда оммавий фаолият мавжуддир: иштирок этадиган индивидларнинг кўплиги, улар фаолиятининг ўхшашлиги, фаолиятни танлаш имконияти нуқтаи назаридан эркинлиги ва бошқа оммавийлашув жараёнининг ҳар жиҳатдан чуқурлашиб бориши жамият тараққиётида қонуний, зарурий ҳодиса бўлиб, келгуси жамият ва инсон қиёфасини белгилашда турли имкониятлар яратади.
Биласизми?
Биласизми?
Биласизми?
Биласизми?
Биласизми?
Биласизми?
Қомус
Қатра
Қатра
Биласизми?
Қатра
Қомус
Қатра
Бир куни...
//
Изоҳ йўқ