Миллий бойлик


Сақлаш
21:08 / 01.08.2023 0 551

Миллий бойликмавжуд ёки муайян давр мобайнида мамлакатда тўпланган ёхуд яратилган моддий, маданий-маънавий мерос, неъматлар ва табиий бойликларнинг мажмуасини ифодаловчи тушунча. Миллий бойлик булардан ташқари тўпланган билимлар, касбий малака ва тажрибани қамраб олади. Миллий бойлик бу айрим миллат ёки эллат бойлиги эмас, балки муайян мамлакатнинг умумий бойлигидир. У ўзининг шаклига кўра меҳнат орқали яратилган бойлик ва табиат инъом этган бойликдан иборат. Меҳнат орқали яратилган бойлик деганда ишлаб чиқариш жараёнида узлуксиз жамғарилиб келинган хом ашё, ёқилғи, мавжуд машина-ускуна, бино-иншоотлар, аҳолига узоқ муддат хизмат қиладиган буюмлар назарда тутилади. Миллий бойлик моддий кўринишга эга бўлса-да, у моддий ва номоддий соҳада фойдаланилади. Моддий соҳадаги бойлик капитал шаклига эга бўлиб, маҳсулот ишлаб чиқаришга хизмат қилади. Ишлаб чиқариш бинолари, иншоотлари, машина ва механизмлар, транспорт воситалари, йўллар, каналлар, сув омборлари шулар жумласидандир. Номоддий ёки маънавий соҳадаги бойликка ижтимоий хизмат кўрсатиш соҳаларидаги таълим, маданият, санъат, соғлиқни сақлаш, қадриятлар, урф-одатлар ва бошқа шу кабилар киради. Миллий бойликнинг алоҳида тури бу – интеллектуал бойлик бўлиб, улар адабиёт ва санъат асарлари, маданий анъаналар воситасида тўпланган билимлардан иборат. Бойлик аввал яратилади, сўнгра ишлатилади ва ниҳоят ишлаб чиқариш ҳисобидан тўлдирилиб борилади. Маълумки, яратилган маҳсулотнинг бир қисми жорий истеъмол натижасида йўқ бўлиб кетса, бошқа қисми жамғарилади. Жамғарилган маҳсулотлар, биринчидан, ишлатилган бойликнинг ўрнини тўлдирса, иккинчидан, унинг миқдоран ўсиб боришини таъминлайди. Демак, миллий бойликнинг айланиб туриши унинг сарфланиши, тикланиши ва ўсишидан иборат. Миллий бойлик ҳаракати эса йиллар, ҳатто асрлар оша давом этади. Табиий бойликларнинг бир қисми (масалан, тупроқ ҳосилдорлиги, сув, ўрмон бойлиги ва ҳоказо) инсон иштирокида тикланиб туради, бошқа қисми эса (масалан, нефть, газ, кўмир, руда захираси ва ҳоказо) тикланмайди, улар ишлатилиб бўлгач йўқ бўлиб кетади ёки бошқача бойлик шаклига киради (масалан, руда тугагач, у темиртерсак шаклига киради ва қайтадан ишлатилади).

Изоҳ йўқ

Изоҳ қолдириш

Сўнгги қўйилган

Барчаси

Биласизми?

17:03 / 12.03.2025 0 155
Туркистондаги қадимий аёллар байрами

Биласизми?

10:03 / 03.03.2025 0 131
“Қозонди” феълидаги “қозон” ҳақида

Биласизми?

10:03 / 03.03.2025 0 172
Маржумакдан шўрва қилиб бўладими?

Биласизми?

15:02 / 28.02.2025 0 146
Маймунжон, парманчак ва болдирғон

Биласизми?

14:02 / 28.02.2025 0 128
Хўжайин бўлолмаган хўжағат



Кўп ўқилган

Барчаси

Қомус

15:04 / 19.04.2023 0 9207
Жадидчилик

Қатра

20:08 / 18.08.2022 15 5313
Илк ватан

Қатра

01:01 / 10.01.2022 7 4902
Бир қоп ун

Қатра

17:08 / 21.08.2022 6 4333
Тинчлик

Қомус

22:08 / 04.08.2023 0 4194
Миллий урф-одатлар

Қатра

01:01 / 18.01.2022 2 3559
Ўқиш пули

Бир куни...

03:12 / 09.12.2021 3 3142
Ҳар нарса ҳам кўринганидек эмас

//