Латофат


Сақлаш
21:07 / 05.07.2023 0 602

Латофат (арабча жозибадорлик, ёқимлилик, мулойимлик) – маънавий фазилат бўлиб, унинг соҳиби ҳар қандай давра ё жамоанинг кўрки, одоби, кийиниш маданияти, озодалиги, мулойим табиати, ҳар бир суҳбатдошига илтифот билан мурожаат этиши каби қатор хислатлари ўзида мужассам этади. Латофат қизлар исми сифатида ҳам кенг тарқалган бўлиб, асосан аёлларга нисбатан қўлланади. Латофатли аёл бу, аввало, гўзал, ёқимли ва жозибадор бўлади. Унинг ўзига жалб этувчанлиги, ўзгаларнинг эътиборли назари, аввало, қиёфасидан, хатти-ҳаракати, ўзини тутишидан сезилади. Ана шу ташқи жозибадорликка нутқи, лафзининг чиройлилиги, мулойимлиги ва маънодорлиги ҳам қўшилса, ижобий таассурот янада кучаяди. Айни чоғда қиёфаси ёқимли, нозик кўринган айрим шахслар, хусусан, аёлларнинг ички қиёфаси ғариб, лафзи ва фикри тутуруқсиз, бетайин бўлиши ҳам мумкин. Бундай одамларни одатда халқимиз «Усти ялтироқ, ичи қалтироқ», «Ўзини кўру, сўзини кўр» каби ҳикматли иборалар билан баҳосини беради.

 

Латофат сўзи латиф сўзи билан ўзакдош ва айни пайтда маънодош ҳамдир. Китобий тилда, бадиий адабиётда ёқимлилик, майинлик, илтифот ва жозибадорликни латиф шаклида ишлатиш кўпроқ учрайди. Айниқса ўта нозик, жуда ёқимли давра ё ҳодисаларни латиф давра, латиф кеча, латиф суҳбат ё латиф манзара дея қўллаш инсоннинг ўша давра ё ҳодисадан бениҳоя қаттиқ таъсирланганини англатади. Тарихий ва бадиий адабиётларда шаҳар ва манзилларга, хусусан, Қўқон шаҳрига шундай сифат бериб, Ҳўқанди латиф деб аталган. Бу Қўқон шаҳрининг азалдан хушманзара, нозик ҳунарларга бой, диди, таъби баланд кишилар манзили бўлганини англатувчи шаҳар эканига ишорадир. Дарҳақиқат, Қўқонда ўнлаб ҳунармандлик соҳаларининг тараққий этгани, халқнинг санъатсеварлиги, кўплаб олиму фузало, шоиру адибларнинг етишгани ва узоқ даврлар ўз адабий муҳити, санъати, гўзаллиги билан Ўрта Осиё ҳудудида шуҳрат топгани учун у шундай сифатга сазовор бўлган. Демак, «латофат», «латифлик» тушунчалари, аввало инсонга, давра-жамоага, шаҳар-манзилга нисбатан ижобий таассурот, яхши муносабат ифодаси сифатида қўлланса, иккинчидан аёл гўзаллиги, унинг ташқи ва ички чиройи жозибадорлиги белгиси ҳисобланади.

Изоҳ йўқ

Изоҳ қолдириш

Сўнгги қўйилган

Барчаси

Биласизми?

17:03 / 12.03.2025 0 157
Туркистондаги қадимий аёллар байрами

Биласизми?

10:03 / 03.03.2025 0 131
“Қозонди” феълидаги “қозон” ҳақида

Биласизми?

10:03 / 03.03.2025 0 172
Маржумакдан шўрва қилиб бўладими?

Биласизми?

15:02 / 28.02.2025 0 146
Маймунжон, парманчак ва болдирғон

Биласизми?

14:02 / 28.02.2025 0 129
Хўжайин бўлолмаган хўжағат



Кўп ўқилган

Барчаси

Қомус

15:04 / 19.04.2023 0 9208
Жадидчилик

Қатра

20:08 / 18.08.2022 15 5313
Илк ватан

Қатра

01:01 / 10.01.2022 7 4902
Бир қоп ун

Қатра

17:08 / 21.08.2022 6 4333
Тинчлик

Қомус

22:08 / 04.08.2023 0 4194
Миллий урф-одатлар

Қатра

01:01 / 18.01.2022 2 3559
Ўқиш пули

Бир куни...

03:12 / 09.12.2021 3 3142
Ҳар нарса ҳам кўринганидек эмас

//