Дунёқарашнинг ўзгариши – мустақиллик йилларида жамиятимиз маънавий ҳаётида рўй бераётган ўзгаришни ифода этувчи, кишиларни ягона мафкура таъсиридан, унга асосланган қарашлар ва тамойиллардан халос бўлиши, воқеа ва ҳодисаларга муносабатда фикрлар, ғоялар хилма-хиллиги асосида янгича ёндашувнинг қарор топишини англатувчи тушунча. Дунёқарашнинг ўзгариши ижтимоий-маънавий ҳаётдаги ўзгаришлардан айри ҳолда шаклланмайди. Жамиятнинг бир бос қичдан иккинчисига ўтиши нафақат иқтисодий, сиёсий, балки ижтимоий-маънавий ўзгаришларни ҳам тақозо этади. Масалан, мустақиллик йилларида тарихан қисқа вақт ичида мустабид тузум давридаги мафкуравий буйруқбозлик тизимига барҳам берилди, миллий давлатчилик асослари яратилди, ҳокимиятнинг замонавий тизими ташкил этилди, ижтимоий ва фуқаролик институтларининг фаолияти йўлга қўйилди, эркин бозор муносабатлари шакллантирилди, энг муҳими, аҳолининг онгу тафаккурида туб ўзгаришлар рўй берди, уларнинг фикрлаш тарзи ва дунёқараши ўзгарди.

Истиқлол даврида кишилар дунёқараши ва тафаккурида юз берган ўзгаришлар қуйидагиларда намоён бўлади: Ўзбекистоннинг истиқболи ва истиқлоли ҳақида қайғуриш; ўзи, ўз халқи, Ватанининг қадр-қиммати, ор-номусини англаб, уни ҳимоя қилиш; юксак ғоялар, янги-янги кашфиётлар, эзгу ниятлар оғушида меҳнат қилиб, истеъдоди, бор имконияти, керак бўлса, жонини юрт истиқболи, элига бахшида этиш ва ҳоказо, бу – ўз нонини ҳалол меҳнат билан топадиган, холис ва эзгу ишлари билан эл-юртга наф етказадиган, тириклик мазмунини теран англаб, нафақат бугунги кун лаззатлари, балки, охират ҳақида, унинг ободлиги ҳақида ўйлаб яшайдиган инсонларга хос қарашлардир. Бошқача айтганда, онгли яшайдиган, мантиқий фикрлашга қодир бўлган, ўз қарашларининг маъно-мазмунини ҳар томонлама асослаб бера оладиган, билим ва дунёқарашини бойитиб борадиган одамгина жамиятимиз олдида турган эзгу мақсадларнинг амалга оширилиши, Янги Ўзбекистон барпо этилишига муносиб ҳисса қўша олади.