Дуализм (лотинча duo – икки ёқлама) – моддий ва маънавий асосларни тенг ҳуқуқли деб ҳисоблайдиган таълимот. Фалсафа тарихида дуализмнинг энг йирик вакилларидан бири француз файласуфи Р.Декарт эди. У икки асос: моддийлик ва маънавийликнинг ёнма-ён равишда мавжуд бўлишини таъкидлайди. Унинг фикрича, чексиз абадий бўлган табиат инсон тафаккурига боғлиқ бўлмаган ҳолда мавжуд бўлади ва ривожланади. Немис файласуфи И.Кант ҳам дуалист бўлиб, унинг фикрича, идеал нарса билан (инсон онги билан) бир қаторда ҳодисаларнинг объектив асоси бўлган «нарса ўзида» ҳам мавжуддир, лекин «нарса ўзида»ни билиб бўлмайди.

Ҳозирги даврда дуализм психофизик параллелизм назарияси учун манба сифатида хизмат қилмокда. Шунингдек, дуализм гностицизмнинг (билиш назарияси) асосий йўналиши бўлиб, бу оқим тарафдорлари моддий ва руҳий дунё ўртасида мустаҳкам чегара мавжуд, деб таъкидлайди. Хуллас, дуализм қадимий ғоя ва қарашлар мажмуи бўлиб, моддий ва маънавий асослардан бирининг мутлақлаштирилишига қарши таълимот ҳисобланади.