Мутахассислар қариликда эс-ҳушни сақлаб қолишнинг муҳим омилини аниқлади

Сақлаш
17:45 / 27.04.2026 6 0

Олимлар 2000 нафарга яқин респондент иштирокида тадқиқот ўтказди. Қарийб 8 йил сарф қилинган кузатишлар давомида қариликда ақл-идрокни сақлаб қолиш учун нималар қилиш кераклиги ўрганилган.

 

Маълум бўлишича, ҳаёти давомида китоб ўқиган, янги билимлар ўрганган ва интеллектуал фаол бўлган инсонларда Алтсгеймер белгилари миясини «машқ қилдирмаган»ларга қараганда ўртача 5 йил кечроқ намоён бўлар экан.

 

Тадқиқотнинг энг ҳайратланарли қисми вафот этган иштирокчиларнинг мияси ўрганилганда аниқлашган. Гап шундаки, айрим инсонларнинг миясида Алтсгеймер касаллигининг жисмоний белгилари (патологик ўзгаришлар) бўлса-да, улар ўлимигача ақлий жиҳатдан соғлом бўлиб қолишган. Нима учун? Чунки уларнинг мияси интеллектуал «юклама» туфайли шунчалик кучли «захира» тўплаганки, ҳатто касаллик ҳужум қилса ҳам, мия ўз функциясини бажараверган.

 

Рақамлар билан тушунтирилса, доимий билим олганларда Алтсгеймерга чалиниш эҳтимоли 38 фоизга паст бўлади. Бундан ташқари, ақлий қобилиятнинг ёш билан боғлиқ пасайиши бундай инсонларда анча секин кечади.

 

Хулосада келтирилишича, агар мия ҳам худди мушак каби чиниқтирилса, кексаликда панд бермайди. Яъни сиз умрингиз давомида китоб ўқисангиз, янги тил ёки ҳунар ўргансангиз, мураккаб масалалар устида бош қотирсангиз ўз кексалигингизга «сармоя» киритган бўласиз. Чунки бундай фаоллик мия учун кучли «ҳимоя қобиғи» яратади ва мазкур қобиқ ҳаттоки қариликдаги оғир касалликларга ҳам қарши туриб беради.

 

Қисқа қилиб айтганда, кексайганда эс-ҳушни сақлаб қолиш — бу бугун нима ўқиётганингиз ва миянгизни қандай банд қилаётганингизнинг натижаси ҳисобланади.

Изоҳ йўқ

Изоҳ қолдириш

Сўнгги янгиликлар

Барчаси

//