Ўзбекистон ва Хитой олимлари ҳамкорлигида олиб борилган янги тадқиқот Амударё ҳавзасида учрайдиган ноёб сохта куракбурун балиқлари кескин камайиб бораётганини кўрсатди. Тадқиқот натижалари нуфузли npj Biodiversity журналида чоп этилди.

Мутахассислар томонидан 2019 – 2024 йиллар давомида ўтказилган кузатувлар Амударёда яшовчи катта ва кичик Амударё сохта куракбурун балиқлари популяцияси жиддий экологик инқироз остида эканини аниқлади. Тадқиқот давомида балиқларнинг тарқалиши, тана ўлчамлари ҳамда генетик ҳолати ўрганилди.

Олинган натижаларга кўра, кичик Амударё сохта куракбурунининг узун тумшуқли шакли сўнгги марта 1996 йилда қайд этилган бўлиб, бугунги кунга қадар унинг мавжудлиги тасдиқланмаган. Бундан ташқари, катта Амударё сохта куракбуруни популяциясида генетик хилма-хилликнинг кескин камайгани аниқланди.

Тадқиқотчилар фикрича, ноқонуний ов, дарё оқимининг ўзгариши, гидротехник иншоотлар таъсири ҳамда табиий яшаш муҳитининг қисқариши ушбу ноёб турлар учун асосий хавф омиллари ҳисобланади.

Тадқиқотнинг биринчи муаллифи, Хитой Фанлар академияси докторанти Акбаржон Рўзимовнинг таъкидлашича, Амударё сохта куракбурун балиқлари нафақат биологик хилма-хилликнинг муҳим қисми, балки Ўзбекистоннинг табиий меросини ифодаловчи ноёб турлардир.

Олимлар ушбу турларни сақлаб қолиш учун ноқонуний овга қарши курашни кучайтириш, дарё экотизимларини тиклаш, сунъий кўпайтириш дастурларини ривожлантириш ва аҳолининг экологик хабардорлигини ошириш зарурлигини қайд этмоқда.