Нега ўхшаш тушлар кўрамиз? Карл Юнгнинг архетиплари


Сақлаш
15:15 / 29.07.2025 1555 0

Кечқурун ғалати туш кўрасиз. Эртаси куни эса дўстингиз ҳам олдин шунга яқин туш кўрганини айтади. Ёки эртак ва афсоналарда деярли бир хил образларни учратасиз: ёвузликка қарши курашувчи баҳодир, донолик улашувчи нуроний чол ёхуд меҳр-шафқатли она образи деярли ҳар бир халқнинг ривоятларида учрайди. Булар оддий тасодифми?

 

Швейцариялик руҳшунос Карл Юнг (1875–1961)  бу саволларга жавоб излаб, муҳим назарияга келди: биз ҳаммамиз онг остимизда бир хил “архетиплар” – минг йиллик тажриба ва ҳикоялардан шаклланган умумий андозаларни олиб юрамиз. Уларнинг изи тушларимизда, ҳисларимизда ва ҳикояларимизда акс этади.

 

Юнгнинг таъкидлашича, барчамиз бир хил “ички дастур”га эгамиз. Руҳшунослик оламини бутунлай ўзгартириб юборган ушбу кашфиёт бугун ҳам кенг қўлланилмоқда. Мазкур мақолада шу “дастур”нинг асосий “пойдеворлари” ва аҳамияти ҳақида гаплашамиз.

 

Архетип деганда нимани тушуниш керак?